Home > > Nieuws

Nieuws

Kranten, televisie, columns en overal Theo van Gogh. Omdat ik op mijn werk een prachtige verzameling kranten tot mijn beschikking heb, ging ik gelijk op zoek naar de verschillen in de voorpagina’s. Veelal ingetogen foto’s van bezoekers aan de Dam. Alleen het Algemeen Dagblad meende een gedeelte van dode Theo op de voorpagina te moeten plaatsen. Al snel kwamen de eerste geruchten over de voorpaginafoto van de Telegraaf op gang. Die was afschuwelijk met een dode Theo in full color, en ik moest er maar niet naar kijken. Zeiden ze in de kantine.

Natuurlijk moest ik wél kijken. Na de moord op Pim Fortuyn heb ik menig boze abonnee van de Volkskrant aan de telefoon gehad, die zijn ontzetting uitsprak over de voorpaginafoto van destijds. Ook hier een dode Pim in full color. Waarom dat zo moest heb ik herhaaldelijk proberen uit te leggen. Over nieuwswaarde en de werkelijkheid laten zien. Enzo.

Voor de foto naar ben ik naar de winkel gegaan en heb 1,10 euro betaald voor een stapel papier waar ik normaal gesproken met een boogje om heen loop. Ik zag Theo, met mes en opzij gevallen knie. Het waren die benen met die ene knie, die op mij de meeste indruk maakten. Zo liggen mensen. Zo slapen mensen. Theo was even geen icoon maar een dode man. Het is een vage foto, geen technisch goed gelukt exemplaar van een beroepsfotograaf. Ik bedenk me ineens dat de maker misschien iemand is met zo’n telefoontje waar je ook mee kunt fotograferen. Gezien de impact op mijzelf, zou je kunnen zeggen dat het een geslaagde foto is. Nieuwswaarde en de werkelijkheid laten zien. Journalistiek gezien in orde. Of toch niet?

Nee. Ik had eigenlijk al genoeg aan de verschillende schriftelijke verslagen om mijn verbeeldingskracht aan te zwengelen. Met terugwerkende kracht vraag ik me af of mijn uitleg over de foto van Pim destijds wel de goede was. Of ik niet mee had moeten foeteren met de abonnees. Of ik ook niet had moeten roepen dat dit te ver ging. Ik weet het niet. Het lijkt me niet makkelijk om fotoredacteur te zijn. Ik vind het ook niet zo makkelijk tegenwoordig om ergens een uitgesproken mening over te hebben. Het – Even Niet Weten -, daar kun je bijna niet meer mee aankomen, maar het gebeurt me steeds vaker.

Wat ik wel weet is dat steeds meer mensen zich ergeren aan de algemene verslaggeving in de media. Ophitsende vragen, suggestieve vragen, respectloos doordrammen als iemand nog geen van A tot Z-mening kan produceren. Interviewers die hun gasten nooit uit laten praten. Koppen in kranten waar je je wenkbrauwen bij optrekt en je broek van afzakt. Het woord – sensatie – valt regelmatig. Te regelmatig.

Als klapstuk op al die meningen hier één waardoor ik er nog een invalshoek bij kreeg: een (onverwacht) felle column van Remco Campert in de Volkskrant. En nou ben ik murw. Ik moet even nadenken, denk ik.


twintig reacties op "Nieuws"

Verbal Jam
-1-  Verbal Jam:
Campert legt m.i. heel goed de vinger op de zere plek van de hypocrisie.
odette
-2-  odette:
Ja, die laatste zin hakte er bij mij nogal in.
Thomas Schlijper
-3-  Thomas Schlijper:
Vraagt niemand zich dan af waarom Campert die zin over suikerzieke joden uit de context rukt? Op deze wijze kan ik er niet eens een mening over vormen. En ik denk dat Van Gogh wel als held gestorven is: hij is vermoord om zijn mening over de Islam. Gestorven voor zijn vrije woorden dus. Daar zijn geen suikerzieke joden aan te pas gekomen.
Toine
-4-  Toine:
Ik snap niet waarom zoveel mensen de vrijheid van meningsuiting zo aan het afbakenen zijn. Laten we deze persoonlijke oprispingen achterwege houden.
De wet geeft iedereen het recht “gedachten of gevoelens te openbaren” (Gw 7, bekend als ‘Vrijheid van meningsuiting’). Hier valt ook onder “de vrijheid om mensen tot in hun ziel pijn te doen”. Wat zijn dan wel uitzonderingen? Een voorbeeld: als het recht van gelijke behandeling zwaarder weegt. Of als “niet onmiskenbaar is, dat de uitlatingen geheel overbodig of onnodig grievend zijn” (uitspraak van de rechter in de aangespanne en verloren zaak van Leon de Winter tegen van Gogh).
De rechterlijke macht in Nederland is vrij duidelijk. “Voorbeelden van zaken waarbij een rechter een column strafbaar of onrechtmatig oordeelt zijn met een vergrootglas te zoeken in de Nederlandse jurisprudentie.” (http://www.lbr.nl/media/geschokt.html)
Waarom denken zoveel mensen dan dat zij de wet mogen passeren en hun eigen uitzonderingen mogen bedenken? Ik denk omdat iedereen zijn eigen invulling heeft van wat een mening zou moeten zijn: genuanceerd, niet beledigend, etc. Jammer, want daarmee negeren we onze eigen grondrechten. Zullen we dan maar nieuwe afspreken?
Toine
-5-  Toine:
En warempel, de door Campert aangehaalde zinsnede komt uit het stuk over de Winter, dat de rechter als niet strafbaar bepaalde. Zullen we Remco Campert dan maar zijn interpretatie van het wetboek laten schrijven? Met zijn eigen invulling van wat geopenbaarde gedachten en gevoelens zouden moeten zijn?
Marleen Zachte
-6-  Marleen Zachte:
Dat iets is toegestaan betekent toch niet dat iedereen het daarom ook goed moet keuren wanneer iemand van die mogelijkheid gebruikmaakt? Volgens mij kun je heel goed vinden dat iemand gerechtigd is iets te doen en desondanks vinden dat hij naar jouw mening daarmee fatsoensnormen overtreedt.

Ik vind het zeer onfatsoenlijk wanneer iemand mij ’s avonds belt om me een lening aan te smeren, maar dat schijnt wel te mogen, om maar een off-topic voorbeeld te noemen.

Zo heb ik er ook geen enkele behoefte aan de vrijheid van meningsuiting in te perken, maar discusseer ik wel liever met mensen die hun gesprekspartners op een redelijke manier te woord staan. En ja, ook mij ontglipt wel eens een ‘kut-Amerikanen’ wanneer Bush de verkiezingen wint, maar als ik diezelfde Amerikanen ervan zou willen overtuigen dat ze volgende keer een andere keuze moeten maken, kies ik toch liever voor ander woordgebruik.
Toine
-7-  Toine:
Maar door met je fatsoennormen te bepalen wat nou vrijheid van meningsuiting is, zoals de heer Campert hier doet, ben je link bezig. Niet jouw of mijn invulling van normen is de norm, maar wat de wet stelt is norm. Anders zit je net zo fout als de moslim-extremisten die onze wettelijke normen laken.
Onno
-8-  Onno:
Campert heeft het volste recht om te vinden wat hij vindt. Hij zegt niet dat het zo ís maar dat hij dat vindt. En dat mag. Beschaafde omgansvormen zijn wat anders dan censuur hoor.
de P.
-9-  de P.:
Misschien bedoelt Campert dat Van Gogh als tweede of derde prijswinnaar de geschiedenis ingaat…
Toine
-10-  Toine:
Onno, Campert schrijft: “de vrijheid van meningsuiting, maar dat is toch iets anders dan de vrijheid om mensen tot in hun ziel pijn te doen.” Ik lees hier geen ‘vind ik’, hier staat letterlijk ‘is’. Natuurlijk heeft hij het recht om dit te zeggen (de ironie hiervan zal u vast niet ontgaan). Ik heb ook nergens beweerd dat hij dat recht niet heeft, maar feit is dat de wet en de rechter het met hem oneens zijn, en dat hij daarmee dus de wettelijke normen negeert.
En alsjeblieft wil je niet het woord ‘censuur’ erbij halen. Ik heb het niet genoemd, ik heb er niet op gedoeld en censuur is iets wezenlijk anders dan de de stof waar het hierover gaat. Op sargasso is er genoeg discussie geweest over wat censuur is, dus je zou beter kunnen weten.
Piet
-11-  Piet:
@Toine: Iets wat niet strafbaar is, is niet automatisch ook gewenst.
marina
-12-  marina:
De grenzen van de vrijheid van meningsuiting worden bepaald door de wet en niet door Remco Campert, door mijzelf of door een gestoorde messentrekker.
Op geen enkele manier moet ook maar de suggestie worden gewekt dat je zoiets over jezelf afroept als je kwetsende dingen zegt.
Ik lees op nu.nl vanmorgen dat een man zijn schoonmoeder heeft vermoord omdat ze dreigde een maandelijkse toelage stop te zetten.
Dan is er toch ook geen sprake van dat iemand zegt: tja, dat had ze misschien ook beter niet kunnen zeggen.
Geen begrip voor moord.
Olga
-13-  Olga:
Wonderlijke reactie van Campert. De vrijheid van meningsuiting is OOK bedoeld om “to shock, offend en disturb” (Europese Hof voor de Rechten van de Mens). Lelijke, domme en verkeerde meningen vallen ook onder uitingsvrijheid. Dit alles om met open vizier het publiek debat te kunnen voeren. Zo kunnen we met elkaar er achter komen wat belangrijk is en regels opstellen.
Moet je daarom mensen kwetsen, zoals Van Gogh? Misschien is het soms nodig om een keer niet genuanceerd te zijn. Dan stoppen mensen misschien met hun schouders ophalen, en wordt er nagedacht. “Wat vind ík er nu eigenlijk van?”
daniel
-14-  daniel:
in de discussie viondt een aparte verwarring plaats: natuurlijk mag iedereen vinden wat hij of zij vindt. Maar dat betekent niet dat je er niet inhoudelijk op in mag gaan. Dus, als ik het oneens ben met campert, dan kan ik prima uitleggen waarom ik het met hem oneens ben. Ik mag hem zelf ‘geslachtsloze vleeszak’ noemen als ik dat wil. Het heeft weinig zin om op een dergelijke tirdae te reageren met de reactie “Maar remco mag toch zeggen wat hij wil?”. ja dat mag hij, maar ik dus ook. Het met iemand oneens zijn staat niet gelijk aan het ontnemen van vrijheid van meningsuting.

en hier raakt dit debat mij ook persoonlijk: ik weet als beroepsdebater (nu nederlands kampioen welsprekendheid) ondervind dagelijks hoe slecht nederlanders hun mening kunnen uiten. nederlanders durven niets te beargumenteren maar verwijzen altijd naar procedures (‘is het wel handig om daar via deze weg over te praten?’) of naar ‘rechten’ (‘maar ik mag toch zeggen wat ik vind?’).

Bij vrijheid van meningsuting hoort ook de vrijheid van de ander om te vragen naar een onderbouwing van die mening en een kritische recatioe wanneer deze die onderbouwing niet accepteert.
Onno
-15-  Onno:
@toine: Een column is toch per definitie een mening? Er staat inderdaad dat het so ‘is’, maar het is en blijft een mening. Als ik hier schijf dat iets stom is dan bedoel ik natuurlijk dat ik dat vind.

Je stelt “Maar door met je fatsoennormen te bepalen wat nou vrijheid van meningsuiting is, zoals de heer Campert hier doet, ben je link bezig.”

Fatsoensnormen hebben er alles mee te maken, aangezien wetten ook een verlengde zijn van een set normen en waarden. Belediging en laster zijn strafbaar, dus er zijn wel degelijk grenzen gesteld aan die vrijheid van meningsuiting.

En haal svp Sargasso er niet bij omdat ik het woord censuur toevallig wat lichtzinnig gebruik
Pepijn
-16-  Pepijn:
Ik ben het met Campert eens dat iemand die bij gebrek aan gefundeerde en steekhoudende argumenten zijn recht op vrije menigsuiting gebruikt om mens uit te maken voor ‘geitenneukers’ e.d, inderdaad niet de geschiedenis in kan als held van dat vrije woord. Misschien wel als icoon van een maatschappij die verhard en haar daden verstopt achter kromgebogen rechten en wetten.

Toine: het artikel waar je naar verwijst geeft duidelijk aan dat wetgeving rondom het vrije woord ‘vaag’ is en dat vrijspraak vooral af hangt van hoe een rechter deze regels interpreteerd. Bovendien moeten kwetsende en schokerende opmerkingen een doel dienen. Met andere woorden simpelweg maar wat kwetsends roepen om dat je er nou eenmaal zo overdenkt volstaat niet. Je zult redelijke argumenten moeten hebben waarom je de maatschappij of de betreffende beledigde groep wilde shockeren

Bovendien bevat de discussie momenteel in Nederland een nogal hypocriete kant. Vrijheid van het woord moet vooral een recht zijn voor hen die rechtse en kwetsende uitspraken willen doen tegen allochtonen en hun cultuur. Maar een even critische en scherpe houding van af linkse kant word vertaald als demonisering.
anneke
-17-  anneke:
Ik denk de laatste tijd wel: Als de mensen die het gevaar van het extremisme zien en al langer proberen hiervoor te waarschuwen, zoals ze zeggen te doen. Zou ik dan niet veel eerder en beter geluisterd hebben als ze hun argumenten zorgvuldiger geformuleerd hadden?
Als ze niet steeds maar dingen schreeuwden als Linkse Kerk, Naieve linkse Allochtonenknuffelaars, Geitenneukers, Soepjurken, Hoofddoeken, nou ja noem maar op allemaal, maar hun argumenten onderbouwd hadden?
Nu leek het altijd op domweg discrimineren en uitschelden en hun oplossingen waren altijd van het kaliber de rechtsstaat geldt alleen voor ons. Daar heb ik nooit veel oren naar gehad. Ik heb geleerd dat schelden weliswaar geen pijn doet, maar ook dat je het moet negeren.
Het klimaat waarin de vrijheidenzovoort het beste gedijt is er natuurlijk niet op vooruit gegaan door dat zinloze gescheld. Dat mag toch best ook wel eens gezegd.
Toine
-18-  Toine:
Onno, normen zijn vastgelegd in onze wetten. Het is per slot van rekening de reden waarom we die dingen hebben uitgevonden. Zo kan willekeur voorkomen worden. Fatsoensnormen zijn echter een poel van subjectiviteit.

Ik heb nergens gezegd dat er geen grenzen zijn aan de vrijheid van meningsuiting, maar zoals je zelf aangeeft zijn die vastgesteld door de wet en niet door ieders persoonlijke subjectieve fatsoensnormen.

Ik ben altijd van mening geweest dat van Gogh met zijn uitspraken de hele situatie te veel polariseerde en hiermee alles alleen maar verergerde (ironisch dat hij zelf het bewijs zo ultiem zou aantonen). Maar om dan gelijk zijn uitspraken niet onder de vrijheid van meningsuiting te scharen, omdat ze onfatsoenlijk zijn, gaat me te ver.

Ik hoop dat je de laatste zin niet zag als een aanval op sargasso, want dat was het absoluut niet. Integendeel zelfs… Ik had de opmerking beter niet kunnen maken.

Pepijn, al die beperkingen had ik al aangegeven. De wetgeving is misschien ‘vaag’, de jurisprudentie absoluut niet.
GJ
-19-  GJ:
Toine schrijft: >> Waarom denken zoveel mensen dan dat zij de wet mogen passeren en hun eigen uitzonderingen mogen bedenken?
GJ
-20-  GJ:
De rest viel dus weg. Nog een keer:

Toine schrijft: “Waarom denken zoveel mensen dan dat zij de wet mogen passeren en hun eigen uitzonderingen mogen bedenken?”

Omdat dat hun mening is en ze vrij zijn om die te uiten misschien?

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.