Home > > Wereldmuziek in de metro

Wereldmuziek in de metro

Amsterdam - Waar zijn eigenlijk die indiaanse orkestjes gebleven? Nog maar tien jaar geleden stonden er in elke winkelstraat van betekenis vijf of tien stoïcijnse indianen, gehuld in vilthoeden en lamawollen dekens, die steeds maar hetzelfde deuntje speelden op panfluiten, aftandse gitaren en een grote trom. Ze stonden overal: voor het Centraal, op de Dam, in Osdorp en Buitenveldert, in Utrecht en Delfzijl, in Birmingham en Düsseldorf... Nooit geweten dat er zóveel indianen waren.
Ik heb wel eens gedacht dat ze ze kloonden, die orkestjes. Dat ze een haarlok of een teennagel van de fluitist namen en 'm op kweek zetten, waarna er een heel nieuw bandje uitgroeide. Want niet alleen zagen al die bandjes er onderling inwisselbaar uit, hun repertoire was ook nog eens volkomen identiek. Je herkende ze al van honderden meters afstand: boem-ke-boemboemboem-ke-boemboemboem futefutefuut! Of, als ze de geest kregen, de zoveelste bloedeloze versie van 'El Condor Pasa'. Jarenlang was er geen ontkomen aan.

Maar van de ene dag op de andere waren ze pleite. Ik geloof dat ik al vijf jaar niet zo'n orkestje meer heb gezien. Zoals ik al vroeg: waar kunnen ze gebleven zijn? Waren hun verblijfsvergunningen allemaal tegelijk verlopen en zijn ze eruit geknikkerd door de IND? Waren ze de Hollandse krenterigheid beu en zijn ze verkast naar Zuid-Europa? Zijn ze verpulverd door een meteoor? Hun verdwijning heeft iets sinisters en mysterieus, als het uitsterven van de grote reptielen.

Maar onder straatmuzikanten is het net als in de natuur: als de ene soort uitsterft wordt zijn plaats ingenomen door de andere. Koperen Ko en Nikkelen Nelis werden vervangen door een generatie slechte gitaristen, de zingende heilssoldaten door valse evangelistenkoortjes. Zoetjesaan beginnen ook de vervangers van de indiaanse orkestjes zich aan te dienen: de afgelopen maanden is de stad overspoeld door een stortvloed van Roemeense accordeonisten.

Net als hun tegenhangers uit de Andes zien de accordeonisten er allemaal hetzelfde uit. Doorgroefde kop, mottig trainingsjack, niet geschoren. En net als hun voorgangers zijn ze overal: op het station, voor de supermarkt, in het Vondelpark en voorál in de metro. Op Spaklerweg stapt er eentje in, speelt een deuntje en laat zijn zoontje wat muntjes ophalen. Op Van der Madeweg stapt hij weer uit. De reizigers halen opgelucht adem. Maar op Duivendrecht stapt de volgende Roemeen in, speelt krek hetzelfde deuntje, laat zijn zoontje wat muntjes ophalen en verlaat op Strandvliet de metro. Moet ik nog uitleggen hoe het op station Bijlmer verder gaat? Of gelooft u het wel?

Toegegeven: hun muzikale repertoire is net iets uitgebreider dan dat van de indianen. Weliswaar kennen ook zij maar één of twee deuntjes - en nog allemaal dezelfde ook - maar de Roemenen spelen het afwisselend in een slepend walsritme, als een zwoele tango of in een kwiek marstempo. Variatie moet er zijn.

Ik kan het ze niet kwalijk nemen, hoor, die Roemenen. Per slot van rekening is Roemenië nog maar net toegetreden tot de EU en eerlijk is eerlijk: de markt voor stukadoors, elektriciens en loodgieters lijkt een beetje verzadigd. In hun geval zou ik misschien precies hetzelfde doen. Maar wat me verontrust is het feit dat ze hun kinderen laten meewerken. Stuk voor stuk laten ze zich vergezellen door graatmagere jochies van een jaar of tien, elf, die met een kartonnen bekertje lopen te mansen en zich daarbij de boze blikken van metropassagiers moeten laten welgevallen. Moeten die schapen niet naar school?

Lezer, ik weet het: ik ben naïef. Uiteraard zie ik dit verkeerd. Roemenië is een arm land. En van een arm land mogen we niet verwachten dat de leerplichtwet er op dezelfde wijze gehandhaafd wordt als in Nederland. Toch? En wie weet zijn de schoolvakanties in Roemenië wel heel erg lang. Bovendien: als die jochies maar genoeg geld ophalen sturen hun vaders ze allemaal naar het conservatorium van Boekarest. Er wacht ze een grote carrière als accordeonist. En als prinses Amalia straks gaat trouwen, dan mogen ze op de bruiloft spelen. Ik zie het helemaal voor me.

Maar op de een of andere manier denk ik niet dat het zo zal gaan. Ik ben bang dat die jochies nog jaren hun muntjes moeten blijven inzamelen, tot ze misschien een keer genoeg gespaard hebben om een eigen accordeon te kopen. Per slot van rekening zijn er (nog) weinig alternatieven.

Hoewel ik geloof dat toetreding tot de EU in meer of mindere mate kan bijdragen aan de welvaart van een land, denk ik niet dat het helpt als de kinderen van zo'n land in de Bijlmer met een kartonnen bekertje lopen te mansen. Met de nieuwe EU-staten kan het best wat worden, maar dan zullen we moeten zorgen dat de bewoners fatsoenlijk werk, fatsoenlijk onderdak en fatsoenlijk onderwijs krijgen. Voor mijn part in Amsterdam.

Maak je over de straatmuziek intussen geen zorgen: als het Roemeense Wirtschaftswunder zich eenmaal voltrokken heeft, komt er wel weer een nieuwe golf muzikanten, al mag Joost weten waarvandaan. Dat is een wetmatigheid. En dat is goed zo. Wie weet: met een beetje geluk verdwijnt op een dag zelfs het draaiorgel uit het straatbeeld. Al maak ik me een beetje zorgen over wat dáárvoor in de plaats komt.

29 reacties op "Wereldmuziek in de metro"

CasasPider
-1-  CasasPider:
Als de Globalisering straks in alle hevigheid toeslaat (nu weer 11.000 banen van ABN naar lage lonen landen) is het de vraag welk instrument Nederlanders (behalve dan de topmanagers) gaan leren bespelen om elders in treinen en op marktplaatsen de kost te verdienen... :-)
Misschien moeten we wel naar Peru!
Maarten
-2-  Maarten:
Hmm, het is niet helemaal waar dat de Roemenen maar twee deuntjes spelen. Er zit er een dagelijk in het Vondelpark soms geflankeerd door andere niet Roemeense muzikanten en dan weet hij ook nog maat te houden. Ik vind het doodzielig dat kinderen geld op halen in de metro, ik ga daar ook niet blasé overdoen maar ik geef ze 50 cent.
Peter
-3-  Peter:
50 cent, tja dan sponsor je dus kinderarbeid... Kan je blasé noemen maar kunnen we dat niet anders aanpakken? Slechts na schooltijd! Of ben ik nu erg belerend?
Mio
-4-  Mio:
Ze zijn naar Hilversum vertrokken, die indiaantjes...
Eric
-5-  Eric:
Uhh, we hadden nog zo een fenomeen namelijk de rozenverkopers. Ook deze zijn in aantal gedaald en je hebt er nu die fotograferen. Ik heb niets tegen welke straatmuzikant dan ook maar vindt het wel vervelend als ze je ongevraagd lastig vallen in trein en metro.
Wat betreft die kinderen vind ik wel dat er grenzen zijn. Net zo goed als die vrouwen van die Roemenen die met een bekertje staan te bedelen bij de deur van de supermarkt. Dat vind ik dus niks.
Van mij mag iedereen muziek maken zoveel iemand wil op elk plein of terras van de stad. Hoort simpelweg bij een stad. Wel jammer dat de muziekanten even spelen, rondgaan voor geld en dan snel verdwijnen. Speel dan nog even door voor je geinde geld. Dat hoort bij een straatmuziekant.
Bram
-6-  Bram:
Eric,

Rondgaan voor geld en dan gaan... Graag! Op last van de politie mag live muziek maximaal 30 minuten op dezelfde plek (en een straal van 300 meter, geloof ik) en dan moeten de muzikanten verder. En 30 minuten is best lang! Ik woon zelf tegenover CS en ben het best met je eens dat het bij de stad hoort... maar soms pak ik de telefoon als ze er na een uur nog staan. Elke dag hetzelfde bandje bij je voordeur is soms wat te veel!
Bennie
-7-  Bennie:
Mooi stuk, erg herkenbaar. Het probleem met deze Roemenen is dat het niet zomaar Roemenen zijn, maar dat we het hier over Roma hebben. Tja...
Suffie
-8-  Suffie:
En dus, Bennie?
Jochem Floor
-9-  Jochem Floor:
Uitdaging, Suffie. Wie durft er te stellen dat, zoals de nodige karikaturen het willen, het voor deze mensen een levenswijze is? Dat voor hen er geen hoop is op een ander leven, ook al omdat dat door henzelf niet gewenst wordt en de bereidheid zich de daartoe benodigde inspanning te getroosten evenzeer ontbreekt als de benodigde acceptatie in de maatschappij? Wie dat doet, verandert het wat gezapig aandoende onderwerp van deze bijdrage in no-time in een tamelijk verhitte discussie. Het zal dan vermoedelijk al snel niet meer gaan over het accordeongekabbel dat reizigers in de metro begeleidt.
Suffie
-10-  Suffie:
Jochem, ik heb al bijna elf jaar een klein Roma'tje in huis rondwandelen. Vandaar dat ik even aan sla...
yanny scutt
-11-  yanny scutt:
Muziek is heerlijk! Straatartiesten krijgen van mij altijd iets. (naargelang de prestatie!)

Kinderarbeid dient direct aangegeven te worden bij de politie. Groet; Yanny
O. Schmidt
-12-  O. Schmidt:
Zo lang ze geen acid house laten horen mogen die stinkzakken wat mij betreft allemaal optiefen.
-13-  :
@casaspider: u heeft duidleijk geen kaas gegeten van die fijne industrie van 'mergers and acquisitions': ABN/AMRO wordt overgenomen door hetzij Barclays uit het VK, hetzij een consortium van Banco Santander uit Spanje, Royal Bank of Scotland uit Schotland/het VK en Fortis uit België - ALS er al banen verdwijnen, dan verdwijnen ze naar die landen: hoezo zijn dat lagelonen landen?

Maar dan weer even ontopic: ik heb liever dat de Roma, of Roemenen, of wie dan ook, hun kinderen geld laten ophalen voor papa's accordeonspel BINNEN op zijn minst het raamwerk van de Kopenhagen-criteria dan daar buiten: nu heeft het kind in kwestie in ieder geval een aantal fundamentele basisrechten, buiten de EU had hij dat niet gehad.
Bennie
-14-  Bennie:
@Suffie:
Jochem Floor verwoordt het probleem waar ik op doelde. Ik voelde inderdaad niet zo'n aandrang het hele probleem uit te leggen, omdat iedereen wel weet wat de problematiek omtrent Roma inhoudt.
Suffie
-15-  Suffie:
Dat vraag ik me dus ernstig af, vandaar mijn reactie...
Ben Notmeijer
-16-  Ben Notmeijer:
Daniel; De overnamens/acquisitions van ABM/AMRO enz, gaat inderdaad nog niet naar de lagere loonlanden, maar je kan er verzekerd van zijn dat dit gaat gebeuren binnen korte tijd. Het is hier scheer en inslag miljoenen goed betaalde baantjes zijn verdwenen naar landen waar de lonen veel lager zijn vooral in de manufactory business maar ook het bank wezen.dit is niet te stoppen, en zoals je zelf wel zal aanvoelen het effect van de globalisatie en wij gaan er allemaal een stap van achteruit daar kan je wel zeker van zijn. groeten vanuit Oregon- USA
Leeuw
-17-  Leeuw:
?!?!? Wonderlijk hoe sommige mensen een stukje over muziek ongemerkt kunnen ombuigen naar een discussie over vermeend rascisme. Brrrr... En dat corporate gelul kan ik al helemaal niet plaatsen. Kunnen die mensen niet gewoon een instrument leren bespelen, zodat ze wat te doen hebben en werkelijk iets aan de samenleving kunnen bijdragen ? Als ik me niet vergis was het in Marco's Metro tussen v.d.MAdeweg en Druivedrecht nog stil, evenals tussen Strandvliet en Bijlmer. Een gat in de maarkt zou ik zeggen !
bob
-18-  bob:
Allemachtig Leeuw, wat ben ik het godsgruwelijk met je eens!
yanny scutt
-19-  yanny scutt:
Een van de redenen waarom ik tegen de EU heb gestemd ,terwijl ik toch echt een wereldburger ben, is omdat kinderarbeid binnen de Europsche Commissie (EU) wordt getolereerd!

Roemenie (en nog zowat balkanlanden) willen wel heel graag bij de EU maar doen geen FLIKKER voor de Roma en Sinti! (zigeuners)

Sterker nog, ze gaan het niet doen want ze willen alleen maar geld zien voor zichzelf. En door de open grenzen hopen zij af te komen van de 'reizigers' die zij minderwaardig vinden.

Roemenie, Hongarije enzo mogen van mij niet in de EU totdat zij laten zien dat elk mens telt en elk kind naar school moet, en kan!

Yehudi Menuhin (violist) zei het al zo mooi; ' Europa is pas beschaafd als zij kunnen omgaan met hun zigeuners'

Hij bedoelde daar vooral mee dat kinderen naast muziek ook goed kunnen lezen en schrijven EN dat er werk is voor hun ouders.

Wat ik heb gezien op de metro is buitengewoon triest; kindertjes die met een plastic koffiebekertje het geld op moeten halen voor dat zielige riedeltje van pappa. (of oom, broer, mensenhandelaar?)

Pas als deze landen met hun eigen bewoners kunnen omgaan mogen zij zichzelf EUROPEANEN noemen. Helaas is dat nog steeds niet zo, en zal ik niet stemmen voor een verenigd Europa. Groet; Yanny
Suffie
-20-  Suffie:
Yanny, ben je wel eens in Roemenië geweest?
yanny scutt
-21-  yanny scutt:
Suffie, nou en of! gegroet Yanny
Suffie
-22-  Suffie:
Gut Yanny. Dan zou je toch beter moeten weten...

De mensen die jij nu onwaardig vindt om bij Europa te horen, zijn dezelfde mensen die in 1989 eigenhandig hun dictator en onderdrukker afzetten. Let wel, we hebben het over een dictator die pasgeboren kinderen liet vorderen om deze na een 'staatsopvoeding' te werk te zetten in oa. de Securitate. Ceausescu liet kinderen met een handicap in speciale kindertehuizen doelbewust versterven en plaatste ondertussen op de enorme, protserige boulevard die hij na de aardbeving in Boekarest had laten aanleggen, gouden waterspuwers in de fonteinen die hij door gewapende politiemensen liet bewaken om te voorkomen dat de straatarme bevolking ze wegstalen.

Vlak na zijn val heb ik in diverse Roemeense kinderterhuizen gezien hoe jonge, enthousiaste, maar slecht getrainde meisjes probeerden om kinderen zonder aanzien des afkomst (dus ook roma en sinti) te verzorgen in omstandigheden die te erg waren voor woorden. Ik heb ook gezien hoe mensen in bijvoorbeeld hotels en winkels krampachtig probeerden om hun wantrouwens jegens alles wat westers is (zorgvuldig door het vorige regime via de meest gore propagandamethodes er in geramd) van zich af te schudden, om maar niet te spreken van de corruptie die in dit geval vaak geen zelfverrijking betekende, maar een pure overlevingsimpuls.

Het Roemeense volk is platsgeslagen en geknecht. Dat mag dan 18 jaar geleden zijn opgehouden, de sporen daarvan, inclusief het optreden tegen roma's en sinti's die eerder niet eens als menselijk werden aangemerkt, veeg je niet even weg alsof je de kreukels uit een tafellaken strijkt. Jouw reactie is die van een huisarts die een patiënt weigert omdat deze niet gezond zou zijn.

Okay, ik ben ook niet zo voor de europese gedacht, maar jouw motivatie -op basis van uitwassen die je nota beide bene in Nederland ziet plaatsvinden en die dus niets zegt over het beleid in Roemenië, is wel erg kortzichtig.
Walther
-23-  Walther:
Wij wonen al jaren met plezier tegenover het Centraal Station. Meer dan een jaar bevolken Roemeense straatmuzikanten het stationsplein. Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Vaak al om half acht 's ochtends. Het indringende gejammer is erger dan alle overlast van de bouw van de Noord-Zuid-lijn, verkeer, tams, treinen en dronken Engelse toeristen bij elkaar.

Er is een APV voor straatmuzikanten. De straatorkesten zijn in overtreding als ze langer dan 30 minuten spelen. Dan moeten ze stoppen met spelen. Dagelijks klagen bewoners en werkenden rond het Stationsplein via 0800-tuig. Dat helpt voor 5 minuten. De muzikanten weten precies wat artikel 2.16 van de APV inhoudt. Ze spelen niet langer dan 30 minuten op dezelfde plek. Vervolgens pakken zij hun spullen en verhuizen enkele meters en beginnen opnieuw of pauzeren 5 minuten en spelen opnieuw 30 minuten ‘Jingle Bells’. De Politie kan en mag er niets aan doen.
Iedereen erkent de overlast die als de pest door onze mooie stad gaat (en zelfs buiten Amsterdam kom je de trekzakken en saxofoons tegen). De buurtregisseur is ook wanhopig. Het Amsterdamse Blauw op straat heeft immers wel wat beters te doen dat 10 keer per dag straatmuzikanten wegsturen.

Mag je dan niet verwachten dat de ambtenaren bij het stadsdeel of de gemeente iets tegen die overlast doen? Zo moeilijk is dat niet! Pas de APV aan. Simpele maatregelen als 30 minuten per dag op één plek spelen, maximaal 60 decibel of net als in Rotterdam alleen maar spelen met een vergunning. Hoe dom moet je zijn om dat niet te begrijpen.
Maar brieven van bewoners worden niet beantwoord (of bevestigd), mails raken zoek en verschuilen de ambtenaren zich achter een call center en hufterproof glas. Zelfs de gemeentelijke Ombudsman komt er op niet doorheen. Het aantal klachten over de ambtenaren bij de stadsdelen stijgt enorm. De Ombudsman erkent dat het Stadsdeel het niet goed doet, maar kan geen enkele sanctie opleggen. Egyptische toestanden!
yanny scutt
-24-  yanny scutt:
Suffie, (sorry voor de late reactie) de arme roemenen -vrijwel altijd zigeuners- zijn a-politiek en hebben nooit meegewerkt aan het afzetten van een president, laat staan een regime.

Dat is nu precies het probleem wat al zo,n 100 jaar NIET op Europees niveau werd/wordt geregeld en daarom zijn die mensen arm en zullen dus ook arm blijven, met alle gevolgen vandien!

Ons Europees Parlement in Brussel zou zich daar eens serieus mee bezig moeten gaan houden!

Yehudi Menuhin (violist) zei het al eens; 'Europa mag zich pas beschaafd noemen als zij een oplossing hebben gevonden voor de zigeuners als een oud en trekkend volk'

Ik sluit mij aan bij deze uitspraak want dan -en alleen dan- kun je als Europeaan geloven in een Europees- Parlement.

Groet;Yanny
M.W. Sipkes
-25-  M.W. Sipkes:
Waar blijft Horeca Nederland als belangen vertegenwoordiger.
Die “muzikanten” pikken de tips van het horeca personeel in.
Waar blijft de altijd zo actieve belastingdienst ? Wedden dat
die “muzikanten” geen cent belasting en of sociale premie
betalen.
Zelf ben ik een van de trouwste horeca klanten ; vooral vaak
op de terrasjes. Mijn gehoorapparaat resoneert vaak op blaas-
muziek. Een gesprek voeren wordt onmogelijk en mede door de
eeuwige herhalingen wordt mijn plezier vergald.
Een bezoek aan de terrasjes van Sittard en Maastricht was
onlangs een verademing.DAAR ZIJN ZE DIT PROBLEEM
WEL DE BAAS.
Eva
-26-  Eva:
Wat een goed en treffend artikel. Mijn complimenten, Marco. En ondanks dat we nu alweer drie jaar verder zijn, nog steeds zeer actueel. De indianenorkestjes heb ik de afgelopen jaren nergens meer gezien (ook niet in Hilversum) en wat de metromuziekanten betreft, lijkt er nog bar weinig te zijn veranderd. Echter, waren het eerst nog de vaders die accordeon spelend hun kroost met een kartonnen bekertje rond lieten gaan, tegenwoordig sturen ze hun kinderen er geheel zelfstandig op uit. Steeds vaker zie ik zo'n jochie of meisje - zo tussen de 8 en elf jaar - moederziel alleen door de metro slenteren. Met accordeon én bekertje. Soms mag hun vier jaar jongere broertje of zusje ook mee. Niet om muziek te maken maar om muntjes op te halen.

Vanochtend op weg naar mijn werk trof ik er ook weer één in de metro van Amsterdam. Ouder dan 8 zal hij niet geweest zijn. Na een paar noten te hebben gespeeld, maakte hij routinematig zijn geldrondje. Toen hij bij mij langs kwam, schudde ik in eerste instantie m'n hoofd maar bedacht mij. Speurend naar wat muntjes in mijn portemonnee, moest ik het jongetje tot mijn spijt toch teleurstellen omdat ik helemaal geen kleingeld meer had. Met een rot gevoel verliet ik de metro. Niet alleen omdat ik hem niets had kunnen geven (al had ik hem misschien blij kunnen maken met een broodje?), maar omdat het gewoon niet klopte. Zo'n klein kind, helemaal alleen... iemand die kwaad wil kan 'm zo meenemen. Niemand let op zo'n kind. Geen idee hoe de wetgeving in dit land m.b.t. deze materie in elkaar steekt, maar hij klopt in elk geval niet. Iemand enig idee wat ik zelf in zo'n geval kan doen? De politie bellen, contact opnemen met gemeente (welke afdeling?)?
John Zwart
-27-  John Zwart:
Mooi geschreven Marco, ik sluit me graag aan bij Eva wat de tekstbehandeling betreft. Het onderwerp... ach, de grote smeltkroes die de wereld is geworden sinds steeds meer gordijnen weggescheurd, hekken omvergeworpen en muren geslecht worden, zal dat steeds meer zichtbaar zijn in het straatbeeld om ons heen. Het blijft hopen dat de globalisering van het welvaartsniveau daar geleidelijk achteraan komt hobbelen. Erg druk kan ik me niet over die muzikanten maken. Ik voel me nog steeds vrij om geen geld te geven als iemand zijn instrument niet kan bespelen.
Walther Schoonenberg
-28-  Walther Schoonenberg:
Ik zou graag weer af en toe een draaiorgel willen horen. Het is toch te gek voor woorden dat we overal in de binnenstad 'wereldmuziek' horen, maar onze eigen straatmuziek niet of nauwelijks? Liever een draaiorgel op de Dam dan een Schotse doedelzakspeler. Toen een Japanse toerist aan mij vroeg of dat typisch Amsterdams was, moest ik wel zeggen: Nee, dat is Schots. Wij hebben draaiorgels. Maar die zie ik nergens, zei de toerist toen. Precies!
John Zwart
-29-  John Zwart:
Walther die draaiorgels posteren zich liefst in de Kalverstraat, daar is het mansbakje haast niet te ontlopen. Langs de Amsterdamse grachten hoor je ze inderdaad zelden klinken.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.