Amsterdam - Wanneer heeft u vorig jaar de laatste gierzwaluw gezien? Zelf zou ik het niet meer weten. Vraag je me van de afgelopen zes jaar wanneer ik de eerste gierzwaluw heb gezien, dan dreun ik zo uit mijn hoofd een rijtje data op. Maar de laatste - dat gaat niet lukken. Hoe weet je immers dat een gierzwaluw de laatste is? En als ze eenmaal weg zijn kan het nog een tijd duren voor je het merkt. Wat er niet is valt nu eenmaal minder op dan iets dat er wel is.

Op diezelfde manier was het me eigenlijk nooit opgevallen dat Old MacDonald verdwenen was. Old MacDonald was een zwerver die vooral in het centrum opereerde. Natuurlijk was MacDonald niet zijn echte naam - dat is niet te hopen althans - maar ik noemde hem zo omdat hij onophoudelijk de eerste regel van 'Old MacDonald had a farm' floot. En als ik zeg onophoudelijk, dan bedoel ik ook onophoudelijk. Dag in, dag uit, jaren achter elkaar kon je hem door het centrum horen sjouwen. Als je ter hoogte van het Spui op de Kalverstraat stond dan hoorde je hem al vanaf de Munt aankomen: 'Old MacDonald had a farm - Ee-i-ee-i-oh - Old MacDonald had a farm - Ee-i-ee-i-oh - Old MacDonald had a farm - Ee-i-ee-i-oh - Old MacDonald had a farm - Ee-i-ee-i-oh...'

In de Leidsestraat, op de Nieuwendijk, op de Herengracht en de Nieuwmarkt, in de metro: overal hoorde je Old MacDonald, even onvermijdelijk als de belletjes van de Hare Krishna's - en even zenuwslopend ook. De man was een soort plaat die was blijven hangen. Ik ben ervan overtuigd dat hij in zijn slaap nóg lag te fluiten. Zijn lippen moeten van hoorn geweest zijn. Hoe hij tijd vond om te eten of drinken is me een raadsel.

Vermoedelijk was het deuntje een soort last ditch attempt om de aandacht van voorbijgangers te trekken. Je ziet dat vaker bij zwervers: je hebt er die heel hoog gaan neuriën, weer andere vervallen in bijzonder luid (en bijzonder vals) psalmzingen. En inderdaad: ze houden er de aandacht van het publiek even mee vast, ware het niet dat het publiek des te sneller doorloopt. Een zwerver is tot daar aan toe, een getikte zwerver is eng. Voor Old MacDonald scheen het allemaal weinig uit te maken. Hij spookte door de koopgoot en floot zijn deuntje. Ad infinitum.

Of toch niet. Want opeens was hij verdwenen. Dat moet ergens in 2005 gebeurd zijn, of misschien in 2006. In elk geval was het zeker anderhalf jaar geleden dat ik Old MacDonald en zijn deuntje voor het laatst had gehoord. Zoals gezegd was me dat eigenlijk nooit opgevallen. Het is niet alsof ik over straat liep en dacht: 'Goh, wat zou er toch van Old MacDonald geworden zijn?' Eerlijk gezegd maak ik me meer zorgen over gierzwaluwen. Sorry.

Maar toch: een weekje geleden, op het Bijlmerplein, hoorde ik 'm ineens weer fluiten. En het gekke is dat ik daar even heel gelukkig van werd, zoals ieder voorjaar bij de eerste tjiftjaf of de eerste grutto. 'Hé!,' mompelde ik bij mezelf, 'Leeft die ook nog?' Ik zocht het plein af en verdomd: het was hem. Waar hij die anderhalf jaar gezeten heeft zal ik wel nooit weten. Misschien in de bajes of in het gekkenhuis - of wie weet wel gewoon in het zuiden. In elk geval floot hij nog altijd hetzelfde deuntje.

Maar zoals de vink ieder voorjaar even moet opwarmen voor de vinkenslag er weer lekker uitrolt, zo moest Old MacDonald ook duidelijk even op gang komen. Het wijsje kwam er een beetje haperend uit. Soms viel hij zomaar vijf seconden stil, iets wat hem vroeger nooit overkwam. Geen paniek: het is pas januari. Met een beetje oefening kan hij er straks weer de hele zomer tegen.