Home > > Een diepgaande proefneming

Een diepgaande proefneming

Amsterdam - In de buurt van Genève, op de Frans-Zwitserse grens, ligt 's werelds meest geavanceerde deeltjesversneller, de Large Hadron Collider (LHC). Het gevaarte ligt in een cirkelvormige tunnel met een omtrek van 27 kilometer. De bouw duurde 8 jaar en kostte tussen 3 en 6 miljard euro. Het is de bedoeling dat in de LHC protonen worden versneld tot ze op elkaar botsen, waarna de effecten van de botsing, zoals het vrijkomen van het Higgs-boson, kunnen worden onderzocht. Voor de ingebruikname klonk hier en daar kritiek van mensen die vrezen dat in de tunnel zwarte gaten kunnen ontstaan, waardoor de aarde zal worden verzwolgen. Die kritiek wordt door deskundigen weggewuifd. De botsingen spelen zich af in een gecontroleerde omgeving en de risico's zijn verwaarloosbaar, aldus de deskundigen.

In Nederland wordt gewerkt aan een soortgelijk project. Sinds 2003 wordt hier gebouwd aan een tunnel van 10 kilometer lengte. Zoals het er nu uitziet zal de bouw 12 jaar gaan duren en de kosten worden (op dit moment) geraamd op 2 miljard euro. Misschien kunnen de Zwitserse onderzoekers eens een kijkje komen nemen, want de resultaten van het project zijn nu al verbluffend. Ruimschoots voor de ingebruikname van de tunnel is een zwart gat ontstaan waarin niet alleen grote sommen gelds, maar ook een aanzienlijk deel van de stad Amsterdam verdwenen zijn. Weliswaar zijn er mensen die dat van tevoren hebben voorspeld, maar hun kritiek werd door deskundigen weggewuifd. De werkzaamheden spelen zich af in een gecontroleerde omgeving en de risico's zijn verwaarloosbaar, meenden ze.
Misschien is de parallel tussen de LHC en de Noord-Zuidlijn een beetje vergezocht. Een kind weet dat de aanleg van een metrolijn grotere risico's met zich meebrengt dan het experimenteren met tijd, ruimte, massa en energie, zeker wanneer die metro wordt aangelegd in opdracht van de gemeente Amsterdam. Toch is de uitdaging die de kernonderzoekers zijn aangegaan vergelijkbaar met die van ons gemeentebestuur: ook de natuurkundigen hebben een pijnlijk vage hypothese over de uitkomst van hun experiment. Het verschil zit hem in de volgorde waarin wordt gewerkt. In de wetenschap maakt het experiment - en het resultaat daarvan - deel uit van het onderzoek. De gemeente Amsterdam, daarentegen, begint pas met onderzoeken als uit de resultaten blijkt dat de proefneming faliekant is mislukt.

In juni werd bij vier panden aan de Vijzelgracht een gevaarlijke verzakking geconstateerd, die het gevolg was van bouwwerkzaamheden aan de metro. Dit gebeurde ondanks de continue monitoring van de werkzaamheden, die volgens de gemeente 'feilloos' was. De bouw werd meteen stilgelegd, zodat de oorzaak van de verzakkingen kon worden onderzocht. Zodoende moest worden gegarandeerd dat het niet opnieuw misging. Maar op 10 september, daags na de hervatting van het werk, verzakte opnieuw een aantal panden. De gemeente verwacht nu dat de werkzaamheden aan de Vijzelgracht nog tot begin volgend jaar zullen stilliggen.

Misschien nog verbazender zijn de verzakkingen bij het Centraal Station. Begin oktober verzakten daar tot driemaal toe de tramrails. Twee keer leidde dat tot een chaos in de spits. Het vreemde is dat het projectbureau Noord-Zuidlijn het doet voorkomen alsof de verzakkingen uit de lucht komen vallen. Toch kunnen ze nauwelijks verrast zijn - de problemen zijn immers al vierenhalf jaar geleden begonnen. Op 8 maart 2004 meldde AT5 het volgende:

Sinds het begin van de voorbereidende werkzaamheden aan de ondergrondse stations van de Noord/Zuidlijn, lopen de kelders van de panden naast de bouwplaats vol met water. Er zijn meldingen van wateroverlast op het Rokin, de Vijzelgracht en de Ferdinant Bolstraat. Projectbureau Noord/Zuidlijn ontkent dat de overlast met de aanleg van de metro te maken heeft. In februari verzakte al een deel van de brug bij het CS, en de trambaan op de Vijzelgracht zakte een aantal centimeters in. Volgens de gemeente is het echter onduidelijk of er direkt verband is met de bouwwerkzaamheden.

Let vooral op de volgende zinnen: 'Projectbureau Noord/Zuidlijn ontkent dat de overlast met de aanleg van de metro te maken heeft.' en het bijna even fraaie 'Volgens de gemeente is het echter onduidelijk of er direkt verband is met de bouwwerkzaamheden.' Kijkend naar de berichtgeving over de Noord-Zuidlijn van de afgelopen jaren is er een opmerkelijk patroon te bespeuren van epatante onkunde, het bagatelliseren van de genomen risico's en het ontkennen van verantwoordelijkheid voor de ontstane schade.

Je kunt geen omelet bakken zonder een paar eieren te breken. En waar een tunnel wordt gegraven in slappe grond is het bijna onvermijdelijk dat hier en daar iets verzakt. Maar bij lezing van het stukje uit 2004 ontstaat het gevoel dat projectbureau en gemeente zich vooral hebben toegelegd op het beperken van imagoschade voor het project, en dat daardoor diepgravend onderzoek (pun intended) naar de verzakkingen te lang is uitgesteld. Door gedegen onderzoek hadden blunders bij het plaatsen van de damwanden en bij het funderen van panden aan de Vijzelgracht kunnen worden vermeden. Het ziet er naar uit dat dat onderzoek er nu alsnog komt, maar vier jaar te laat.

Frank Zappa, hij ruste in vrede, was geen natuurkundige maar muzikant. Toch heeft hij een in dit verband belangwekkende uitspraak gedaan, die niet vaak genoeg kan worden geciteerd: 'Some scientists claim that hydrogen, because it is so plentiful, is the basic building block of the universe. I dispute that. I say there is more stupidity than hydrogen, and that is the basic building block of the universe.'

Hoewel Zappa's theorie zeker plausibel is, werd het wetenschappelijke bewijs ervoor nooit geleverd. Alleen al daarom moet de aanleg van de Noord-Zuidlijn tot elke prijs worden voortgezet.

22 reacties op "Een diepgaande proefneming"

gewebkijk
-1-  gewebkijk:
u slaat de spijker weer... :)
Leon
-2-  Leon:
Ach, rij gewoon eens op de fiets over het Damrak richting CS. daar ligt nu een onmogelijk fietspad (links en recht wordt je ingehaald en moet je ook oppassen dat je geen overstekende mensen achterop je fiets krijgt. Maar een kniesoor die er op let en/of moeilijk over doet)wat een steeds grotere scheurvorming heeft. Een paar maanden geleden las ik in een krant dat er een vrouw met auto zomaar in een kuil verdween. Dat gevoel krijg ik steeds als ik over dit fietspad ga. Breuk door NoordZuidlijn werkzaamheden? Welnee, hoort bij het werk, is een ingecalculeerde situatie. Zou het? In ieder geval heel erg veel dank voor je verhelderende stuk Marco.
Aart
-3-  Aart:
Hoewel ik een fervent voorstander ben van de Noordzuidlijn geef ik je gelijk dat de gemeente de aanleg knullig heeft aangepakt. Met name het feit dat ze niet erkent dat er risico's aan verbonden zitten is dom. Dat had ze van tevoren moeten communiceren naar de Amsterdammers toe. De schade (een paar verzakte huizen) is welbekeken miniem, maar omdat de gemeente van tevoren gezegd had dat er geen schade zou optreden lijkt de schade wel erg. Immers, we durven de gemeente niet meer te vertrouwen, dus: welk gebouw is het volgende?
Roukish®©
-4-  Roukish®©:
@Marco: Geen wetenschappelijk bewijs??

Bewijs genoeg.. Ik doe 'n -sufferig aandoende- suggestie.. Kijk n's naar de geschiedenis & de mensheid..

Ik zie/weet dat er 'n bepaalde hormonale balans eerder geaccepteerd/geloofd wordt dan de andere kant...
Je wordt er daadwerkelijk mee plat gesmeten via uitzendingen van:
- Zembla
- Tegenlicht
- Pauw & Witteman
- Grey's anatomy
- Men in Trees
- The Matrix trilogie
- Het gemiddelde geloof (geen echte TV-uitzendingen natuurlijk ;-p)
- Zo kan ik nog ff doorgaan

Er zijn vele pessimisten *kuch*/trendwatchers *kuch* die denken gelijk te hebben; vraag me echter wel af in hoeverre men de gelijkenissen tussen de verschillende industrieën, landen & “vooruitschreiende” technologieën wel/niet ziet..

Ik doe & zie 'n hoop (je moet toch wàt doen met de té grote hoeveel vrije tijd die 'n WAO-uitkering 'schenkt' ;.)

De vraag is wanneer krijgt men - minder - last van 'intellectuele inteelt'; want dat is idd. Waar Zappa het over had. (& hij was echt niet de eerste hoor, jij leeft in jouw sub-cult(uurtje), dus herkent 't daarvan)

Mensen denken in hokjes, echter wel de verkeerde hokjes.
Anybody hear of: 'thinking out-side the box'?
Rouke
-5-  Rouke:
great, moeilijke tekentjes worden niet geaccepteerd.. Dat krijg je van dat verkeerde hokjes denken..

Er werden in het bovenstaande stukje tekst dus 'n hoop aanhaal-tekens gebruikt..
John Zwart
-6-  John Zwart:
Het is overal altijd hetzelfde. Als er ergens een ernstige ontploffing of brand is geweest, dan is steevast de voorspelbare mededeling van de “verantwoordelijke” overheid: “er is geen sprake van gevaar voor de volksgezondheid”.
Die mededeling is dan ook niet relevant maar wordt uitsluitend gedaan vanwege “damage control”, trachten zoveel mogelijk juridisch afdwingbare schadeclaims te ontlopen.
De vergelijking van het project Noord/Zuidlijn met het supercentrifuge project van het CERN qua risico's maakt het eerste deel van dit artikel wel humoristisch. Heb er smakelijk om gelachen Net als om die fantasierijke voorspellers van het einde van de hele aarde te beginnen met Genève! Maar, natuurlijk is wat in Amsterdam gebeurde en nog steeds gebeurt niet om te lachen... Toch moeten we maar proberen ons goede humeur te bewaren. Waarschuw toch alsjeblieft al die mensenmassa's die dagelijks van Damrak naar de (nood)ingang van CS en omgekeerd lopen: Wees voorzichtig, het kan u zomaar gebeuren dat u met zijn allen plotseling in een zwart gat verzinkt! Het wordt op slag een stuk rustiger bij de oversteekplaatsen op het Stationsplein, net zoals de files op de snelweg als de ANWB eem filealarm afgeeft.
Kelderdwerg
-7-  Kelderdwerg:
Zullen we de mensheid maar opheffen, dan zijn we meteen van alle problemen af!
dub
-8-  dub:
Frank Zappa was componist, sufferd.
Marco Arbouw
-9-  Marco Arbouw:
@dub: Uiteraard heb je gelijk, mijn excuses. :-)
Peter
-10-  Peter:
toch raar dat men, zelfs met het niet goed communiceren van alle risico's, al een 'nee' kreeg in een referendum over de metrolijn. Ben benieuwd hoe deze 'nee' zou zijn als dat wel goed was verteld.

niet dat het de gemeente iets uitmaakt natuurlijk...
Arnoud de Jong
@Rouke:
Als je gewoon het reageervakje gebruikt is er niets aan de hand. Maar jij moet weer zo nodig moeilijk doen met copy/pasten vanuit Word, vermoed ik zo... ;-)
Bart
-12-  Bart:
@ Peter: nee, referenda zijn er niet om meningen te peilen, laat staan beslissingen terug te draaien of veranderen, maar vooral uit 'communicatieoverwegingen', om achteraf te kunnen zeggen: 'we hebben toch een referendum gehouden', en vervolgens: 'door de veranderde inzichten/ technieken etc. (argument naar keuze) is de keus voor de NZlijn zeker een positieve gebleken.' En meer van dat gebral!
Allemaal de schuld van de communicatie“wetenschap”, dat is nog zinlozer dan de 'wetenschap' economie... Bij beide kun je heel boude beweringen doen en achteraf alles verdedigen met “ja, maar bepaalde factoren hadden een hoog onzekerheidsgehalte” of zoiets!
Onmiddelijk schrappen, deze 2 pseudo-wetenschappen...
Elsje
-13-  Elsje:
Bart doet alsof hij hier ook verstand van heeft.
Bart
-14-  Bart:
En Elsje doet blijkbaar alsof ze er nog meer verstand van heeft, alleen is dat uit de reactie helaas niet zo helder waar te nemen...
Richard
-15-  Richard:
Benieuwd wie Elsje dan wel mag zijn. Toch niet Els Iping? Toch...of wel....nee, kan het me niet voorstellen. Maar je weet maar nooit.
O. Schmidt
-16-  O. Schmidt:
Prima toch, die Noord/Zuidlijn. Laat de stad maar lekker failliet gaan.

Minder ambtenaartjes,
minder nutteloze overheidsbemoeienis, minder gesubsidieerde prachtwijkenhiphopworkshops,
minder ergernis!
Bart
-17-  Bart:
Guttegut, O.Schmidt, was u nog niet naar Cuba of zo'n ander eiland vertrokken, waar ieder jaar alles plat gaat door een tropische wervelstorm? daar is de boel regelmatig failliet en kunt u lekker uw gang gaan, geen last van welke regelgeving dan ook...
Zou maar gauw een last minute boeken!
Bart
-18-  Bart:
@Marco Arbouw: (terug bij de les), dank voor je bijdrage, het citaat van Frank Zappa is ongeveer het ultieme gezegde wat toepasselijk is op de NZ lijn, maar ook op veel andere megalomane bouwwerken..
('..stupidity is the basic building block of te universe...'
Ik vind prof. Zappa nog steeds een visionair!
Bart
-19-  Bart:
@ Els(j)e: toch niet een ex-collega? afspraakje?
O. Schmidt
-20-  O. Schmidt:
@Bart

Cuba is natuurlijk niet zo'n handig voorbeeld als je praat over landen met een gebrekkige overheidsbemoeienis.

Ben het wel met je eens Bart over al die megalomane dingen. Ik kan ook erg slecht tegen vooruitgangsdenken. Waar is die goeie ouwe tijd dat je je stront nog in het open riool kon kieperen, voordat dat stomme megalomane buizenstelsel werd gebouwd...
Bart
-21-  Bart:
@ O.Schmidt: zijn we het ook een keer eens:-), maar je hebt gelijk, ik haat megalomaan vooruitdenken, slaat nergens op, komt nergens terecht, wordt achteraf altijd afgestraft (“afbreken, die handel”). Maar die goede oude tijd was ook zo leuk nog niet, zegt m'n buurman, dus met aandacht en beleid bouwen, en slopen...
Rouke
-22-  Rouke:
@Arnoud, das' - momneteel - correct, maar daar is 'n goede reden voor naast de totale wan-orde in de Nederlandse taal als geheel.. ;-p
Nova onlangs nog gezien? (of het “prachtige” Dictee gedaan?)

Gratis & toch multi-functionele fora ïmplementeren is zeker wàt lastig.. *gaap..*
& nee, ik heb geen Word gebruikt ditmaal..
Wordpress is gewoon ronduit.. ****hoop gescheld..****

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.