Home > > Arme Bernard of Stoute Bernard?

Arme Bernard of Stoute Bernard?

B. Welten

Amsterdam - God, wat vielen er weer klappen vorige week! Politiechef Bernard Welten van Amsterdam gunde de NRC een tamelijk persoonlijk interview en kreeg vervolgens heel politiek Nederland over zich heen. Welten liet zich namelijk ontvallen dat het niet altijd boterde tussen hem en burgemeester Job Cohen, dat politie-minister Guusje ter Horst hem maar lastig vond en dat hij als politiechef eigenlijk te weinig in de melk te brokkelen had als het op beleid aankwam. Bernard voelde zich, om het even simpel samen te vatten, miskend en te kort aangelijnd.

De reacties logen er niet om: Ter Horst noemde Weltens uitspraken "weinig zinvol" en "tendentieus" en Cohen vond Welten "onprofessioneel". Verder riep de SP dat Welten een politiestaat nastreefde en dus op moest hoepelen, terwijl het Parool het vertrek van Welten al als een uitgemaakte zaak op de voorpagina presenteerde.

Terecht? De wet is er in ieder geval duidelijk over: de politie doet z'n werk in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag. Oftewel, wij maken met z'n allen de regeltjes en de politie mag ze handhaven. Dat moeten we ook niet anders willen want juist die scheiding bepaalt de marktwaarde van onze democratie; mensen die regeltjes maken én handhaven hebben de neiging het zichzelf makkelijk te maken en dat moeten we nou net niet hebben. Oftewel: Welten, kop houden en aan het werk. Je éigen werk, wel te verstaan!

Toch zit er een andere kant aan het verhaal. Job Cohen staat vooral bekend als wijs, aimabel, bedachtzaam en gek op virtuele thee, maar niet als iemand die gauw z'n tanden laat zien als de omstandigheden daar om vragen. Van Guusje ter Horst, die politiemensen en buschauffeurs slechts van elkaar weet te onderscheiden door de kleur van hun uniform, is bekend dat zij weinig op heeft met het politieapparaat. Zij vindt het doordrukken van vrouwelijke kandidaten op topposities in ieder geval belangrijker dan het gebrekkige functioneren van het C2000 communicatiesysteem, een keuze waarvan U als burger zélf mag beoordelen of deze uw veiligheid in een stad als Amsterdam ten goede komt.

En daar gaat het natuurlijk om. Politici worden bij het ontwikkelen van beleid zelden geplaagd door specifieke kennis, inzicht of ervaring en bemoeien zich dus vaak met zaken waar ze geen bal verstand van hebben. De resultaten zien we dagelijks om ons heen: de Noord-Zuidlijn, de terrasjes-soap, het rookverbod en noem nog maar een aantal andere dingen op die duidelijk in een achterkamertje zijn bedacht, maar in de praktijk niet of nauwelijks uit te voeren of te handhaven zijn.

In de meeste -al of niet commerciële- bedrijfstakken wordt het steeds gebruikelijker dat de werkvloer wordt betrokken in beleidsontwikkeling, of dat het hogere kader zich laat adviseren door specialisten die weten waar ze het over hebben. Wie kan er immers béter bepalen wat de haalbaarheid van een besluit is, of een slimmer alternatief, dan degene die het moet uitvoeren? In de politiek ligt dat vaak anders: besluiten die afketsen op negatieve adviezen van specialisten of uitvoerders leveren vertragingen op en staan bovendien slecht op het CV van de bedenkers ervan, die vaak na hun politieke loopbaan ook nog verder willen. Daarnaast zijn politiek adviseurs niet zelden ambitieuze pluimstrijkers, die hun ervaring graag verkopen op een manier die hun opdrachtgever -politiek gesproken-welgevallig is.

Even los van 's mans ideeën over veiligheidscorridors, preventief fouilleren en de aanpak van rapgangsters, bevinden Cohen, Ter Horst en andere bestuurders zich in de uiterst luxueuze positie dat ze een specialist in het midden hebben waarmee ze op ieder niveau kunnen 'sparren' over zowel beleid als uitvoering. Naast academicus (hij is politicoloog) is Welten namelijk ook vooral een politieman van de straat, die weet hoe je een boef vangt, een aanrijding afhandelt of een Marokkaans, Turks, Antilliaans of Westfries rotjochie te woord staat. Op een Amsterdam waarin 'onze' Bernard het te zeggen heeft zit wellicht niemand te wachten, daarvoor is het wankele evenwicht tussen veiligheid en vrijheid ons veel te lief en zijn Weltens denkbeelden ons absoluut te veel van het goede, maar het afserveren van een kritische manager om louter politieke redenen is een gemiste kans. De kracht van samenwerking zit namelijk niet in het smoren van afwijkende denkbeelden, maar in het vinden van evenwicht tussen verschillende belangen. Anders kun je namelijk net zo goed géén driehoeksoverleg organiseren.

'Schoenmaker, blijf bij je leest' zeggen ze. Dat klopt, maar dan wel voor iedereen.


negen reacties op "Arme Bernard of Stoute Bernard?"

Theo
-1-  Theo:
Een lastige kwestie die bepaald wordt door de invalshoek. In principe mag een lagere abmtenaar niet uit de school klappen want een overheid moet toch vooral eenheid uitstralen, maar als de burger alleen vanuit de regenten zèlf mag worden geïnformeerd blijft het principe; “Wij van WC-eend adviseren WC-eend”.

Dus zowel arme als stoute Bernard. Maar dan leun ik toch iets meer naar arme Bernard.
WK
-2-  WK:
Wat betreft het argument
“Welten is alleen maar een benoemde (hoge) amtenaar” ....
Dat geldt voor de andere twee man in de driehoek óók.
Wie moet er ingrijpen bij een totale blunder van Welten? Wie moet er ingrijpen bij een totale blunder van Cohen?
Theo's overheid moet dan wel eenheid uitstralen, maar .... Wie controleert er, wie heeft de eindverantwoordelijkheid?
Zelfs de gemeenteraad komt niet in aanmerking, want we hebben het over de politieregio. Stel: er wordt een geweldige blunder begaan bij een zaak in Ouderkerk aan de Amstel .....
Conclusie: Een zaak voor de minister van BiZa, gecontroleerd door de Tweede kamer.

Van mij mag burger Welten best zijn mening geven over de stand van zaken in het land. Op voorwaarde dat politieman Welten al veel eerder aan de bel heeft getrokken in de driehoek, en desnoods bij de minister. Heeft hij dat? Ik ben er niet bij geweest, maar het zou best eens kunnen dat ook dat wèl gebeurd is.
Of Welten gelijk heeft met zijn kritiek - dat is weer een andere zaak.
Theo
-3-  Theo:
Hoezo 'Theo's overheid'? U wekt de suggestie dat ik tegen onafhankelijke controle en het nemen van verantwoordelijkheid ben. Maar U doet dit erg subtiel, dus chapeau.

En ingaand op uw voorbeeld; Welten zou eventueel vrijwillig wederzijdse correspondentie kunnen overleggen als bewijs dat hij kritiek eerder intern heeft aangekaart.
John Zwart
-4-  John Zwart:
Driehoeksoverleg - het zit duidelijk in het woord, het gaat dus om overleg, waar drie partijen gezichtspunten op beleid uitwisselen en vooral naar elkaar luisteren. Elk heeft 1 eigen mening en neemt kennis van 2 meningen van anderen, dus moet het luisteren wel de hoofdmoot zijn.
Dit evenwicht mag niet stiekem onderuit gehaald worden door er nog andere partijen bij te halen. Er is niet voorzien in overwicht door supporterwerving.
Zodra er een partij is die over sommige punten vooraf al publiekelijk de eigen mening ventileert - lees toespraken met aanwezige pers, het geven van diepgravende interviews aan de media - kan dit niet anders ten doel hebben dan de andere partijen onder druk te zetten.
Korpsleiders die regelmatig personferenties geven moeten hun tijd aan het eigenlijke werk besteden, inclusief het driehoeksoverleg. Wat onverlet laat dat ook Job en Guusje hun Pavlov-reacties moeten onderdrukken en zichzelf ten voorbeeld moeten stellen.
Haddock
-5-  Haddock:
Tja, een stad waar de nacht en dagwacht, de ordehandhavers het zo zwaar hebben kan je wel een persoonlijke mening verwachten. 't zijn toch geen uitvoerende robotten die dag en nacht, jaar in jaar uit hun leven in gevaar brengen.. heb zelf in de anti narcotica brigade gezeten...was heus geen lachertje.Het weze zo. Soit.
John Zwart
-6-  John Zwart:
@Haddock - voor die mening hoort volop ruimte te zijn in het (driehoeks)overleg. Persoonlijke mening hoort niet per megafoon geventileerd te worden, als je het heel erg oneens bent en van mening dat je niet wordt gehoord moet je aftreden. Vervolgens mag je net zo hard roepen als je wilt. Zover ik weet heeft Welten zijn vrijwillig ontslag nog niet aangekondigd, dus...
De burgemeester en de minister zouden zich overigens het best geheel van commentaar hebben onthouden. Maar zoiets valt natuurlijk niet mee, daar moet je geestelijk groot voor zijn.
Arnoud de Jong
Ik heb het betreffende artikel eens goed doorgesnuffeld en ik kom nergens ook maar enige vorm van klokkenluiderij of openlijke kritiek tegen. Een heel persoonlijk verhaal met wat kleine, persoonlijke ergenissen. Misschien niet gebruikelijk voor een politiechef, maar geen reden voor politieke hysterie. Duidelijk dat sommige politieke partners om agendapunten verlegen zitten...
Willem
-8-  Willem:
Welten probeerde met het interview à la Gullit contra PSV een onwerkbare situatie te creëren om nog eerder met pensioen te kunnen gaan. Cohen trapt daar gelukkig niet in.
Arnoud de Jong
Willem, Welten gáát al in 2011 met pensioen. Die gaat z'n marktwaarde echt niet op deze wijze ten grabbel gooien voor een jaartje..

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.