Home > > Afluistercamera's op het Centraal Station

Afluistercamera's op het Centraal Station

Afluistercamera's op het Centraal Station

Op verschillende openbare plaatsen in Amsterdam worden zogeheten afluistercamera’s gebruikt om gesprekken op te vangen. Doel van de apparatuur is agressie onder het publiek de kop in te drukken voordat die ontaardt in geweld, dat meldde het Parool gisteren.

Het detectiesysteem (genaamd Sigard) is door technologiebedrijf Sound Intelligence ontwikkeld voor plaatsen met een hoog risico op incidenten. Het wordt in Amsterdam inmiddels gebruikt op het Centraal Station, in winkelcentrum Buikslotermeerplein en bij bushaltes in de omgeving in Noord en bij de Heineken Music Hall in Zuidoost. Collegepartij Groenlinks vreest voor de gevolgen voor de privacy, schrijft de krant, en ook op het internet is ophef ontstaan over deze nieuwe vorm van van videoregistratie. Maar mag deze vorm van video- en audioregistratie zomaar?

Afluistercamera's op Amsterdam Centraal station
Afluistercamera's op Amsterdam Centraal station

College Bescherming Persoonsgegevens
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) houdt in Nederland toezicht op de naleving van wetten die het gebruik van persoonsgegevens regelen. Cameratoezicht zoals bijvoorbeeld in het Service Center van de Nederlandse Spoorwegen is toegestaan, mits het voldoet aan een aantal voorwaarden. Zo moet duidelijk kenbaar gemaakt worden aan klanten en personeel dat er cameratoezicht aanwezig is. Dit kan bijvoorbeeld door het ophangen van een bordje. Verder dient er zo min mogelijk inbreuk te worden gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van klanten, een camera in een pashokje plaatsen gaat te ver, volgens het CBP.

In het Parool-artikel, wordt echter gesproken over openbare locaties zoals bedoeld in artikel 1 van de Wet Openbare Manifestaties. De overheid, en dan met name gemeenten en politie, mag gebruik maken van cameratoezicht in openbare ruimtes.

In artikel 151c lid 4 Gemeentewet is vastgelegd dat het óók het gebruik van camera’s in openbare ruimtes kenbaar moet zijn. Burgers moeten in elk geval in kennis worden gesteld van de mogelijkheid dat zij op beelden kunnen voorkomen zodra zij het gebied betreden dat binnen het bereik van de camera’s valt. Aan het kenbaarheidsvereiste moet niet alleen worden voldaan als er beelden worden vastgelegd, maar ook als sprake is van monitoring en erdus geen opnames worden gemaakt, zo meldt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid in zijn Handreiking cameratoezicht: uitgave 2009. De handreiking vermeldt verder dat naast kenbaarheid van het cameratoezicht, ook het verwachtingspatroon van de burger een belangrijk aandachtspunt is. De praktijk laat zien dat er duidelijke communicatie nodig is over bijvoorbeeld bewaartermijnen, inzagerecht en het gebruik van camerabeelden voor andere doeleinden dan toezicht op de openbare orde en opsporing van strafbare feiten.

Geen melding van afluisterpraktijken op Amsterdam Centraal kunnen vinden
Vandaag ben ik wezen kijken in het Service Centrum van de Nederlandse Spoorwegen op station Amsterdam Centraal, waar volgens het onderschrift bij de foto op de website van het Parool de afluistercamera’s hangen. Ik heb niet kunnen vinden dat ik ergens werd geattendeerd op het feit dat er camera’s hangen, laat staan dat deze camera’s ook microfoons bevatten en ‘meeluisteren’ met mijn gesprekken. Het is niet voldoende om de camera’s zichtbaar op te hangen, en natuurlijk helemaal niet als deze microfoons bevatten: er moet duidelijk melding van worden gemaakt, ook als het gaat om een ‘monitoring’-systeem waarbij geen opnames worden gemaakt.

Aanmelding bij College Bescherming Persoonsgegevens
De Gemeente Groningen had in 2005 de primeur om deze nieuwe audio-analysetechniek van Sound Intelligence te testen, en heeft hiervan melding gemaakt bij het College Bescherming Persoonsgegevens. Dat is ook verplicht, aangezien het om een digitaal videotechniek gaat. Het CBP maakte hiervan melding op haar website: "Groningen zal het CBP om advies vragen wanneer dergelijke camera’s in de stad zullen worden geïnstalleerd."

Op de website van het CBP heb ik verder niks terug kunnen vinden over deze proef, laat staan dat het CBP het gebruik van dergelijke camera’s definitief heeft goedgekeurd, en welke aanvullende vereisten zij aan het gebruik stelt (bijvoorbeeld het ophangen van een duidelijke melding dat er óók geluidsanalyses plaatsvinden in het gebied). Het is nog maar de vraag of het bij het CBP bekend was dat de camera’s in het Centraal Station ook microfoons bevatten.

Ik ben dan ook erg benieuwd naar een reactie van het CBP op het Parool-artikel: waren zij op de hoogte van de microfoons, het monitoring-systeem en maakt de Nederlandse Spoorwegen wel voldoende duidelijk dat er gefilmd en meegeluisterd wordt? Is het überhaupt wenselijk om de overheid of een Nederlandse Spoorwegen mee te luisteren met privégesprekken van mensen op openbare plaatsen?

Dit artikel verscheen eerder op de website van Danny Mekic’


achttien reacties op "Afluistercamera's op het Centraal Station"

Theo
-1-  Theo:
De agressievelingen waar deze maatregelen voor nodig zijn, zijn zowiezo onverstaanbaar.
Maaike Kleijn
-2-  Maaike Kleijn:
George Orwell schreef in '1984' over TV's die je afluisteren. Het blijft een inspirerend boek.
Zo had ik mij de toekomst niet voorgesteld, maar je ziet: truth is stranger than fiction.
Rebecca
-3-  Rebecca:
Kijk naar de film 'The Conversation'van Francis Ford Coppola en met Gene Hackman. Een oudje al (1974). De film maakt op huiveringwekkende manier duidelijk dat het afluisteren van privé-gesprekken tot geheel verkeerde conclusies kan leiden. Met alle gevolgen van dien...
Bart
-4-  Bart:
@ Rebecca: fantastische film, ik vind dat 'de overheid'(hopelijk niet dezelfde als in '1984' op z'n minst duidelijk kenbaar moet maken (werkt ook vaak preventief) dát er camera's hangen, dát alles opgenomen wordt voor 'analyse', en zeker dat dat feit aangemeld is bij het CBP...
Anders krijg je waarschijnlijk ooit het zelfde soort plot als in 'The Conversation'..
Arnoud de Jong
Ik heb een tijd geleden ergens geleden dat die dingen niet letterlijk afluisteren, maar aanslaan op een bepaald 'soundscape' dat duidt op agressie. Zoiets.
Bart
-6-  Bart:
@ Arnoud: en dan maar heel veel hard praten, en 'shit' roepen, dan slaan die camera's wel aan, dacht ik zo. Het is geen methode om de camera's en computers het werk te laten doen, er moeten altijd personen achter zitten die opletten en checken.. Anders krijg je van die situaties als in NCIS: moord is gepleegd, nu nog de dader via de camera's en geavanceerde technieken achterhalen. Dat is het paard achter de wagen, het zou toch 'preventief' moeten werken??
JohnN
-7-  JohnN:
Zoals Arnoud opmerkt zijn er inderdaad automatische analyses in ontwikkeling die ervoor moeten zorgen dat één persoon bijvoorbeeld honderd camerabeelden kan bewaken. Er worden agressiebeeld herkenningen gemaakt van microfooninput zowel als ook van lichaamstaal (houding, beweging, mimiek) op het camerabeeld. Dan floept de monitor aan als de techniek vindt dat er geweldsrisico is - en blijft het beeld zwart zolang er niets aan de hand is.
Ik dacht dat dit alles nog in het experimentele stadium was, maar de softwarebakkers bakken snel tegenwoordig, we kunnen ze niet meer bijhouden.
Toch maak ik me zorgen over het grenzeloos vertrouwen op de techniek. Stel er zit een surveillant in zijn eentje en er komen bij relletjes opeens tien of twintig beelden in een keer door. Wat doet zo'n surveillant dan? Hellup roepen?
En hoe moeten we nog werkgelegenheid creëren als er overal robots staan?
Bart
-8-  Bart:
Hoi, @ JohnN,
Inderdaad, die softwarebakkers zijn veel verder dan jij en ik denken!
'1984'- George Orwell- is allang passé, het is nog veel en veel erger,'ze'weten echt alles van je..
Kijk de laatste weken veel NCIS,Law & Order etc.( beetje vakantie), en het valt me op hoe snel, hoeveel en hoe gedetailleerd de politie (welke dan ook) informatie van potentiele verdachten boven water brengt. Natuurlijk, het is allemaal fictie en film, maar toch...
De waarheid is erger dan de ergste dromen.
Zo langzamerhand moeten er toch wel mensen zijn die dat ook inzien, en daar iets mee gaan doen! Ik denk dan vooral aan jongeren, want de ouderen weten niet dat het zo erg is, of denken 'dat het hun tijd wel uitduurt'(op een paar oplettende ouderen na!)
Mijn grens aan de techniek is gisteren gemaakt met de i-pad: leuk speeltje, maar volstrekt nutteloos, en abonneren op internet maakt nog vele faillissementen...
Zie er vanaf!
Arnoud de Jong
Bart, als ik jouw interpretatie van de “feiten” zoals die in de genoemde tv-series worden getoond als maat moet nemen voor het grote publiek, begin ik wel een beetje te begrijpen waar al die paniek vandaan komt...
JohnN
-10-  JohnN:
@Suffie: ik geloof dat je twee begrippen met elkaar verwart: bezorgdheid en paniek. paniek was er in Duisburg, bezorgdheid is er over de bigbrothermaatschappij vanwege de mensen die almaar roepen: ik heb niets te verbergen.
Arnoud de Jong
Bezorgdheid is ontwikkelingen toetsen aan de wettelijke kaders, paniek is het aanhalen van Engelse literatuurcliché's...
Theo
-12-  Theo:
En ondanks het cliché leveren we onze privacy toch onvoorwaardelijk in.

George Orwell draait zich om in z'n graf.
Big Brother hoort en ziet nu alles.
Flipper
-13-  Flipper:
Hmmm... àfluisterapparatuur hé ? Tsja, beter is het om aan de bron, de oorzaken van opkomende agressie te werken, maar tsja, dàt... is een brug te ver natuurlijk ?!
Dat roept de vraag op: Heeft men soms belang... bij die opkomende agressie ? Heeft de ME anders niets te doen ? Enzovoorts...
Flipper
Bart
-14-  Bart:
@ Flipper:de koe bij de horens!Tja, die opkomende agressie, waar komt die nu vandaan?
Niemand (nou ja, bijna) is meer tevreden of zelfs 'gelukkig' (binnenkort een taboe-woord.
Heel veel organisaties vinden het hun taak om agressie te bestrijden, en of ze dat succesvol doen valt inderdaad te betwijfelen.. En als er geen agressie was, was de ME overbodig. En als dat zo was, zouden sommige politici alsnog pleiten voor het behoud van de ME, omdat er wellicht in de nabije toekomst toch wel weer agressie zou kunnen ontstaan...
Maar mij ging het vooral om het feit dat 'de overheid' inmiddels meer is dan Big Brother, en dus van ieder menspersoon in Nederland vrijwel alle gegevens heeft: inkomen, werk en hobby's, burgelijke status, internetgedrag (“geeft opvallend veel commentaar op AC”) politieke, en veelal ook seksuele voorkeur, ras, afkomst en nog veel meer. Wat de AIVD niet weet, dat weet niemand...
Vind je het gek dat sommigen daar wat geagiteerd van worden (agressie is de volgende stap!)
JohnN
-15-  JohnN:
Het is inderdaad zo dat al die ziekelijke weetgierigheid van overheidsinstanties latente agressiegevoelens oproept. Maar goed, we hebben de ME en de Special Forces die scherp blijven door op Arabieren te oefenen. Dus gaat u rustig slapen de NATO waakt.
Bart
-16-  Bart:
@ JohnN: dacht het niet, iedere nacht ishet weer afwachten:-)). En verder: leven doe je maar 1 keer(volgens de meeste mensen), en als de Israeli's terugschieten, dan blijven wij, als westEuropeanen gewoon doorslapen, dat bedoelde je toch, John?
Flipper
-17-  Flipper:
Hallo Bart,
tsja, kan het alleen maar met je eens zijn !
Flipper
Bart
-18-  Bart:
@ Flipper: Thanks!

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.