Home > > Even tellen

Even tellen

In de gemeente Borsele wonen 22.693 mensen. In Goes wonen 36.933 mensen. Hulst telt 27.615 inwoners. In Kapelle wonen 12.412 mensen en in Middelburg wonen er 47.622. De gemeente Noord-Beveland heeft 7.513 inwoners en Reimerswaal telt er 21.719. In Schouwen-Duiveland wonen 34.140 mensen en de gemeente Sluis telt er 23.880. Terneuzen heeft 54.733 inwoners en er wonen 25.555 mensen in de gemeente Tholen. Veere telt 21.962 inwoners en Vlissingen 44.363.

Daarmee wonen er volgens het CBS (en Wikipedia, waar ik deze cijfers vandaan heb) op 1 februari 2012 in de 13 Zeeuwse gemeenten precies 381.140 mensen. Al die gemeenten hebben gemeenteraden, en daarin worden de Zeeuwen vertegenwoordigd door 281 raadsleden. Eén volksvertegenwoordiger vertegenwoordigt daarmee 1356 Zeeuwen.

In heel Amsterdam wonen op 1 februari 2012 maar liefst 789.846 mensen. Dat is meer dan twee keer zoveel als er in heel Zeeland wonen. Bestuurlijk zijn daar niet 13 gemeenten voor nodig, maar 7 stadsdelen en één gemeente. In die 7 stadsdeelraden en die ene gemeenteraad zitten 248 volksvertegenwoordigers. Eén volksvertegenwoordiger vertegenwoordigt daarmee 3185 Amsterdammers.

Regering en Tweede Kamer zijn van mening dat er iets gedaan moet worden aan de bestuurlijk drukte in Nederland. Los van de vraag of dat nodig en democratisch is, je zou verwachten dat er dan allereerst iets zou worden gedaan aan het aantal volksvertegenwoordigers in Zeeland. Dan kom je dus bedrogen uit. De Tweede Kamer heeft besloten de Amsterdamse stadsdelen (en Rotterdamse deelgemeenten) te verbieden. Een ingrijpende stap, want die 789.846 Amsterdammers moeten straks 45 volksvertegenwoordigers met elkaar delen. Dan vertegenwoordigt één volksvertegenwoordiger dus 17.552 Amsterdammers. Dat zijn meer mensen dan er in Kapelle of Noord-Beveland wonen. Sterker nog, volgens de nieuwe gemeentewet heeft een gemeente van 17.552 inwoners een gemeenteraad van 15 leden.

Het is dus helemaal geen gekke gedachte dat de Eerste Kamer niet zal instemmen met het wetsvoorstel om de stadsdelen af te schaffen. Die Eerste Kamer oordeelt niet politiek-inhoudelijk, maar toetst of de besluitvorming zorgvuldig is geweest, wetsvoorstellen consistent zijn en in lijn met de overige wet- en regelgeving. Daar valt bij het besluit om de stadsdelen af te schaffen wel wat op af te dingen. Dus wie weet...

Jan Hoek is gemeenteraadslid voor GroenLinks
Dit artikel verscheen eerder op zijn weblog Om de Hoek


25 reacties op "Even tellen"

Joost mag het weten
-1-  Joost mag het weten:
En welke landelijke politieke partij heeft er nu in zijn/haar programma eigenlijk staan dat ook de andere grote steden als bijv. Groningen, Utrecht, Eindhoven, Tilburg, Nijmegen, Arnhem e.a. net zo goed recht hebben op hun eigen deelgemeenteraden ?
GroenLinks zeker niet. De lijst met kandidaten voor de nieuwe T.K. bevat weer vooral Amsterdamse en Haagse namen.

Wat dat betreft kan ik de (kleine) burger in het land steeds beter begrijpen in zijn/haar afkeer tegen het verre Brussel of het arrogante Den Haag. Wil je de afstand tussen burger en openbaar bestuur verkleinen dan moet je zeker op het lagere niveau geen bestuursorganen verminderen of zelfs wegbezuinigen.

Als de Haagse en Brusselse regelneven dat nu eens wat beter konden invoelen, dan kon de 'anti-Europa partij' morgen bij het grofvuil en zou de politiek weer kunnen gaan over die zaken die er echt toe doen.
Arnoud
-2-  Arnoud:
Goed dat je hier nu eens aandacht aan besteedt. Ik zat hier zelf ook al een tijd tegenaan te hikken, maar was te lui om het allemaal uit te rekenen. ;-)
Een tegenargument dat je eventueel kunt verwachten is dat van 'de extra bestuurslaag' die zou moeten verdwijnen. Die discussie over de extra bestuurslaag is ook al gevoerd bij de instelling van de stadsdelen. Naar mijn mening ligt het dan echter meer voor de hand om dan Provinciale Staten af te schaffen, wanneer je zo nodig wilt snijden in bestuurslagen en bestuurlijke drukte. Daar is veel voor te zeggen uit democratisch oogpunt: de Staten zijn indirect gekozen en staan op veel grotere afstand van de burger.

De indruk bestaat echter dat er in Amsterdam onder de bevolking veel draagvlak is voor de afschaffing van de stadsdelen. Mijn eigen indruk is daarentegen dat dit sentiment zich vooral concentreert binnen de grachtengordel, waar men kennelijk maar geen vrede kan hebben met stadsdeel Centrum. Waarschijnlijk vanwege de fanatieke regelzucht die de raadsleden daar altijd aan de dag legden.
In Nieuw-West hoor ik dat geluid bijna nooit, hoewel ik dat natuurlijk nooit onderzocht heb.

In elk geval is dit opnieuw een voorbeeld van 'drammen zonder draagvlak' vanuit Den Haag. Laat een grote gemeente toch zélf bepalen wat haar het beste lijkt, uiteraard binnen zekere grenzen, maar ik snap nog steeds niet welk voordeel deze regering er in ziet (ja, bezuinigingen, duh!).
Marleen Zachte
-3-  Marleen Zachte:
@Arnoud: Nu vergis je je toch even, de Provinciale Staten worden niet indirect gekozen, de laatste verkiezingen waren in 2011 (moest ik ook opzoeken, hoor). Wat indirect is, is de verkiezing van de Eerste Kamer door leden van Provinciale Staten.

Qua steun voor de stadsdelen heb ik ook het idee dat vooral Centrum slecht ligt. Dat heeft ook te maken met de vele 'grootstedelijke' functies.

Oh en wat de berekening betreft nog een kleine aanvulling: het aantal gemeenteraadsleden is wettelijk vastgesteld en groeit naarmate een gemeente meer inwoners heeft. Aan die groei zit een bovengrens, waardoor elke gemeente met meer dan 200.000 inwoners 45 raadsleden krijgt. De groei is sowieso niet evenredig. Een gemeente van 20.000 inwoners heeft bijvoorbeeld 19 raadsleden, een van 200.000 niet tien maal zoveel. Zou dat wel zo zijn, dan zou Amsterdam ook zonder stadsdelen op enkele honderden raadsleden komen.
Arnoud
-4-  Arnoud:
@Marleen: Ach ja, ik vergis me inderdaad, je hebt natuurlijk helemaal gelijk. Ik was er toch niet helemaal goed bij met mijn gedachten, zodat ik de boel zat om te draaien. Bedankt voor de correctie. ;-)

Je cijfermatige aanvulling is ook bijzonder nuttig, het geeft meer inzicht in de getalsmatige verhoudingen en inspireert daardoor tot verdere overdenking. Zoals: zou het dan niet beter zijn als bepaalde stadsdelen zich zouden afsplitsen van Amsterdam? ;-)

Maar serieus: het toont eveneens aan dat vanuit het perspectief van de democratische vertegenwoordiging de stadsdelen juist noodzakelijk zijn. Tevens geven de stadsdelen de ruimte aan partijen die specifiek belangen binnen het stadsdeel kunnen vertegenwoordigen en die op het niveau van de gemeenteraad nooit aan bod zouden komen.
HenkvP
-5-  HenkvP:
Het is schijndemocratie op het niveau van meepraten over de kleur van vuilnisbakken. In de pakweg 29 jaar van het bestaan hebben we mogen meemaken dat de toendertijd gewenste opschudden van het verkokerde ambtenarenapparaat geleid heeft tot het wegvallen van expertise, ongewenste decentralisering van inkoop en vooral afzichtelijke eilandjesvorming die een totaal van ongebreidelde niet op elkaar afgestemde regelgeving met zich heeft meegebracht wat de burger het geloof in welk bestuur dan ook heeft doen laten slinken. Het experiment van het college om het bestuur dichterbij de bevolking te brengen en een kweekvijver te zijn voor politiek talent die konden doorgroeien is op groteske wijze mislukt.
Menig Stadsdeelbewoner heeft gezien dat de dichtbij de mensen politiek uitmondde in roddel en achterklap, cliëntelisme, geld over de balk, maar vooral beschamend was en blijft het amateurisme. en vriendjespolitiek. Het voortvarend terugtrekken in (nieuwgebouwde) ivoren torens alwaar de participatie van stadsdeelbewoners, stadsdeelinformatie-krantjes ten spijt, bedroevend laag is geworden dankzij de teleurstellingen en voortdurend ‘kabinet verklaren’ van informatie over uitgaven gaan die er werkelijk toe doen. Stadsdeelbesturen en daarmee bedoel ik niet de ambtenaren, zijn naar binnen gedraaid, op zichzelf gericht en verworden tot wij-weten-het-beter groepjes. Aan een dergelijk kostenverslindend rariteiten experiment moet een eind komen.
Maaike
-6-  Maaike:
@HenkvP: wat er ook van je klachten klopt, zou dat dan niet ook opgaan voor die raadsleden in Zeeland? Zijn die dan wel professioneel, en niet schijn-democratisch en clientelistisch, en wat al niet?

Een verschil tussen de stadsdelen en de kleine gemeentes is trouwens natuurlijk wel dat die gemeentes gemeentelijke bevoegdheden hebben, terwijl de stadsdelen beperkt zijn in waar ze over gaan.
Herbert
-7-  Herbert:
Jan Hoek beschrijft de stadsdelen uit de democratische en bestuurlijke hoek. Ik zal hiervoor nog wat aandragen.
Het begrip bestuurlijke drukt is gemunt door Mark van der Horst die van 2002 tot 2006 wethouder was en nu voorzitter is van MKB Amsterdam. Hij doelde daarmee op de stadsdelen. Maar de bestuurlijke drukte zit nu juist op middenniveau waar ze elkaar overal tegenkomen. Ondemocratische organen als de Stadsregio, de Metropoolregio, de Havenregio en hoe al die clubs heten. Hij zat toen in de positie om al de overleggen de nek om te draaien. Heeft hij niet gedaan.

HenkvanP legt de schuld van alle fouten bij de stadsdelen. Ik zal hem even de ogen openen: de grootste blunders worden wel op centraal niveau gemaakt: de Noorzuidlijn, de IJtunnel, de Oostlijn, de wrakke ICT, DIVV in het totaal, enzovoorts enzovoorst.
En hij vergeet 1 ding, de invoering van de stadsdelen is ook een bezuinigingsslag geweest van 100 miljoen gulden per jaar. Jaar in, jaar uit.
HenkvP
-8-  HenkvP:
#7 Dat kan je natuurlijk onderbouwen als je zo overtuigd schrijft dat met de invoering van de eerste Stadsdelen in 1981 er 100 miljoen per jaar bespaard is. In guldens? In Euro's? Wanneer dat laatste het geval is dan zou de hele Noord-Zuidlijn betaald kunnen worden uit deze door Herbert genoemde besparingen.

#6 Maaike Inderdaad Stadsdelen zijn beperkt in waar ze over gaan en in de loop van de jaren steeds meer beperkt door de Centrale Stad omdat er ingezien werd dat Amsterdam geen baat heeft bij deze bestuurlijke versnippering en eilandjes vorming. Een goed voorbeeld is Stadsdeel-Oud West. Daar heeft een bestuur gezeten, vooral de laatste 8 jaar, die zich alleen maar richtte op het bouwen van een nieuw Stadsdeelhuis (proef even het woord: Stadsdeelhuis) Heden ten dage ligt er nog steeds een braakliggend terrein midden in een woonwijk waar tussen de 45 en 60 milj euro in de modder is gegooid. Het juiste bedrag wordt waarschijnlijk nooit gevonden. En is Oud-West nu slechter af zonder een Stadsdeelbestuur? Is Oud-West in elkaar gezakt? Is de Kinkerstraat en no-go area geworden? Wordt het vuil niet meer opgehaald? Nee in Oud-West leeft men op Stadse wijze verder niet gehinderd door amateur-politici die zichzelf heel erg belangrijk vinden en naast hun schoenen gaan lopen.
HenkvP
-9-  HenkvP:
Stadsdeel Centrum wederom in het nieuws dankzij Vlaams Friethuis in de Voetboogsteeg:

In 2011 heeft de gemeenteraad het Amsterdams Ondernemers programma aangenomen waarin een keur aan acties wordt aangekondigd om van Amsterdam een sterke, ondernemende economie te maken. Sinds de start van het AOP klinken er steeds meer geluiden dat ondernemers hinder ondervinden van arbitraire toepassing van het AOP door de stadsdelen. Het Vlaams Friethuis is een zoveelste voorbeeld in een lange reeks. “De VVD vreest dat de beoogde maatregelen om het ondernemersklimaat te verbeteren bij de stadsdeelgrenzen ophouden. Wij roepen wethouder Gehrels dan ook op om woorden in daden om te zetten en samen met het stadsdeel te kijken hoe het Vlaams Friethuis voor de stad te behouden.”,
Herbert
-10-  Herbert:
@HenkvanP, ook hier sla je de plank weer eens mis. Dit gaat om artikelen in de APV en daar gaan de stadsdelen niet over.

Dat de stadsdelen in de loop van jaren zijn ingeperkt is ook onzin. Geef maar eens 5 voorbeelden.
f.bol
-11-  f.bol:
@10:
1. Stadsdeel centrum werd door de centrale stad mbt vergunningperikelen gaypride 2005
2 De stadsdelen werden in aantal teruggebracht
3. Stadsdeel de Pijp ( ja die heeft ook nog bestaan) werd gelukkig overruled door de centrale stad toen het had bedacht de Stadhouderskade te versmallen en te bedrempelen. Dit terwijl de Stadhouderskade ter hoogte van toen nog stadsdeel Oud Zuid en de Nassaukade bij Oud West en de Mauritskade van Oost gewoon even breed zouden blijven. ..
4 Stadsdeel centrum is herhaaldelijk overruled bij gemorrel aan het hoofdnet auto en het hoofdnet fiets
5 Stadsdeel centrum is door de centrale stad tegengewerkt/feitelijk overruled bij megalomane plannen voor een stadsdeelpaleis op het Oosterdokseiland ten behoeve van HM van der Stoel.

Dat zijn er 5. Er zijn er vast meer...

Verder heeft HenkvP op heel veel punten ook gelijk, met name als het gaat om het cliëntelisme op micro niveau en de idiotie van tig soorten straatmeubilair en parkeermeters en vuilnistarieven etc. etc. op een paar vierkante kilometer. We zijn Parijs niet. Hoe dat zich met Zeeland verhoudt vind ik volmaakt oninteressant.
f.bol
-12-  f.bol:
Excuus, bij het eerste punt mist "overruled" op het einde...
Herbert
-13-  Herbert:
Dat stadsdelen zijn overruled wil niet zeggen dat hun bevoegdheden zijn ingeperkt. Dus tot nu toe zie ik 0 voorbeelden.
Hoofdnet Auto en Hoofdnet Fiets zijn A-taken, dus de Centrale Stad gaat daar over, behalve het onderhoud e.d.
f.bol
-14-  f.bol:
@13 Wel degelijk. De punten die ik noem gaan over bevoegdheden van stadsdelen die overlopen in bevoegdheden van de gemeente, die dus steeds in die gevallen werden ingeperkt door een ingreep van de stad ten nadele van het stadsdeel. En, het opheffen van meer dan 10 stadsdelen door de jaren heen betekent per saldo dus een enorme inperking van hun bevoegdheden, namelijk reductie tot 0. Maar goed, semantische kwestie.
Als je toch opdrachtjes uitdeelt heb ik er ook één: Noem eens vier voorbeelden waaruit blijkt dat die bezuiniging van 100 miljoen gulden jaarlijks daadwerkelijk jaar na jaar geloofwaardig in te boeken is. Efficiency? Minder politici en bestuurders? Minder ambtelijke molens? Het op grote schaal inkopen van diensten, eenvormig straatmeubilair etc? Dacht het niet hè.....
Herbert
-15-  Herbert:
Dat een besluit van een stadsdeel vernietigd wordt wil niet zeggen dat er een bevoegdheid wordt afgenomen. Ook besluiten van gemeenten en provincies en het Rijk worden wel eens vernietigd.

De besparing is vooral door efficiency bereikt. Logge grote diensten werden opgesplitst of soms zelf opgeheven.
Centraal inkopen gebeurt wel maar dan moet je meer denken aan middelen voor de bedrijfsvoering. En hier een rapport over de structurele besparingen: http://tinyurl.com/c7dclfh
f.bol
-16-  f.bol:
Interessant rapport van de Raad voor de Stadsdeelfinanciën. Hoewel het meer gaat over de in de ogen van de Raad meerkosten die verbonden zouden zijn aan het opheffen dan over de in het verleden gerealiseerde besparingen. Met in de samenvatting de toch wat lachwekkende constatering dat bij afschaffing van de stadsdelen Amsterdam financiëel "suboptimaal" zou gaan functioneren. Zeker, want nu functioneert de stad financiëel optimaal ....;)
En twee vragen blijven overeind: hoeveel stadsdelen zou je eigenlijk moeten hebben om optimaal te functioneren in financiële zin? 18, 15, 12 of 7. In hoeverre heeft de recente deconcentratie naar 7 stadsdelen de efficiency bevorderd dan wel in de wielen gereden?

En je mag van mij best een aantal diensten decentraal houden als dat beter werkt, zoals Openbare Ruimte etc. Het gaat om het afschaffen van al die politieke tentakels. Eén parlement is genoeg voor een stad. Wat de RSF daar ook van moge vinden.
Herbert
-17-  Herbert:
@fbol, met jouw redenatie kan je ook zeggen schaf de gemeenten en provincies af.
De RSF heeft ook het verschil uitgelegd tussen wel stadsdelen maar geen politieke kop zoals in Den Haag en het systeem zoals in Amsterdam. Daaruit bleek dat het Amsterdamse systeem veel beter werkt. In Den Haag hebben bewoners gewoon weinig te zeggen

Maar je vertelt nog steeds niet waarom die politieke kop er af moet. Geef daar nu eens een goede reden voor. En als je het over kosten hebt: het gaat om 25 DB-ers en zo'n 200 raadsleden. En lees dit stuk nog maar eens: http://www.amsterdamcentraal.nl/archief/..
f.bol
-18-  f.bol:
Geinig. Lees reactie 5 nog maar eens.
En de grote zwakte van van het RSF rapport, is dat het rapport veronderstelt dat we het "dus" als de andere grote steden gaan doen.
En met jouw redenatie kun je ook zeggen: laten we 100 stadsdelen instellen, wordt het allemaal nòg efficienter. En besparen we misschien wel een miljard gulden, jaar op jaar. De cirkel is rond.

Maar goed, gelukkig verdwijnen ze dus is de discussie eindelijk door de feiten gesloten. Want de hoop van Jan Hoek is denk ik ijdel: het lijkt me stug dat de EK hier nog wat tegen gaat doen.
Arnoud
-19-  Arnoud:
Wat in de discussie dikwijls wordt vergeten, is dat er een soort natuurlijke neiging bestaat vanuit de burgers om op wijkniveau toch invloed te willen uitoefenen op het bestuur.
Voordat de stadsdelen werden ingesteld hadden we namelijk allerlei wijkcentra van waaruit diverse actiegroepen opereerden om dingen gedaan te krijgen of juist te verhinderen.
Tamelijk bekende voorbeelden daarvan zijn de strijd tegen de komst van Olympische Spelen in 1992 (gelukt) en het vervangen van het Olympisch Stadion voor woningen (mislukt).
Hoe nobel alle motieven ook waren, het democratisch gehalte was natuurlijk ver te zoeken: wie de grootste mond opzette kreeg aandacht en daarmee ook invloed op het bestuur.
De stadsdeelbesturen waren feitelijk een democratisch gekozen formalisering van wijkcentra en de actiegroepen. Tevens werd de absurde macht (nu in het vergeetboek geraakt) van diensten als Publieke Werken en Ruimtelijke Ordening daarmee gebroken. Voor de instelling van de stadsdelen werd bijna alles bepaald door de betreffende wethouders en hun ambtenaren.
In de discussie komen verschillende voor- en nadelen van de stadsdelen naar voren. Allemaal zeer valide argumenten. Maar aan het afschaffen van deze bestuurslaag zijn eveneens grote nadelen verbonden. Zo concentreer je te veel macht en te veel werk bij te weinig mensen. Dat resulteert onvermijdelijk in het overhevelen van werk en macht naar de ondersteunende ambtenaren (niet voor niets de vierde macht genoemd). Dat is niet verstandig. Beter zou het zijn om eerst eens rustig na te denken over betere vormgeving van de stadsdelen, zodat de huidige nadelen grotendeels worden ondervangen. Want domweg afschaffen om reden van bezuiniging is natuurlijk een typisch staaltje wanbeleid van voormalig minister Donner, tegenwoordig de bijna letterlijk zelfbenoemde onderkoning van Nederland.
Herbert
-20-  Herbert:
@fbol, de reactie van HenkvanP zijn geen feiten, eerder borrelpraat.
Ik zeg trouwens niet dat we 100 stadsdelen moeten hebben de ideale grootte van een gemeente ligt zo tussen de 50.000 en 80.000 inwoners. Daarboven wordt het weer te log, daaronder heb je te weinig expertise in huis, de zgn. U-constructie.
Nu voeren stadsdelen niet alle gemeentelijke taken uit, dus dan kan het wat groter zijn. En als we even naar de democratie kijken: stadsdeel Oost heeft net zoveel inwoners als Leiden, alleen 29 raadsleden i.p.v. 39 en 3 DB-ers i.p.v. 1 burgemeester en 5 wethouders.

Dat de stadsdelen afgeschaft worden, die kans is klein. Je kan ze omvormen tot raadscommissies met een politieke kop er op. Zo is het ooit eens begonnen in Noord en Osdorp.
HenkvP
-21-  HenkvP:
@20 Herbert borrelpraat?

Medio mei presenteerden B&W de zogeheten Kadernota 2013. De gevolgen voor de stadsdelen zijn groot. Stadsdelen krijgen minder bevoegdheden en inspraak. Daarnaast krijgen zij ook minder geld uitgekeerd uit het Stadsdeelfonds.
Herbert
-22-  Herbert:
@henkvP, ik zie dat je in 1 week tijd nog niet 1 voorbeeld heb kunnen geven dus we kunnen jouw verhalen gerust als borrelpraat beschouwen. Daar laat ik het ook maar bij.
HenkvP
-23-  HenkvP:
@22 Herbert en ik wacht nog steeds op de onderbouwing van 100 miljoen besparing
5 voorbeelden waren al gegeven door @10 f Bol
Uiteraard ben je het niet met me eens maar de grootste inperking van de bevoegdheden was de sanering van 14 naar 7 en in jan 2014 van 7 naar 0 stadsdelen
Herbert
-24-  Herbert:
@HenkvP die heb ik op 26 juli al gegeven. http://tinyurl.com/c7dclfh
HenkvP
-25-  HenkvP:
De Raad voor de Stadsdeelfinanciën is als ' De slager die zijn eigen vlees keurt' berekent dat het Amsterdam 100 miljoen euro per jaar kost wanneer de Stadsdelen worden opgeheven. De VVD, kampioen denken kleinere overheid ziet juist met het wegvallen van deze bestuurlijke laag de kans om van 1300 ambtenaren af te komen wat een besparing van 60 miljoen op jaarbasis zou opleveren. Verschil is wel erg groot. Maar wie heeft er gelijk? Vooralsnog zie en hoor ik niet een opstand onder de Amsterdamse bevolking om de Stadsdelen te behouden. Slechte perceptie onder 800.000 Amsterdammers of toch een zucht van verlichting?

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.