Home > > Hoe lossen we het probleem met de touringcars op?

Hoe lossen we het probleem met de touringcars op?

Op drukke dagen rijden 2.000 tot 2.500 touringcars door de binnenstad. De luchtkwaliteit, de leefbaarheid en de veiligheid in Amsterdam zijn in het geding. Met de explosieve groei van het dagtoerisme kunnen we gerust spreken van: ‘Help, we created a monster!’.

De ambitieuze plannen voor de bereikbare binnenstad, meer veiligheid, ruimte voor voetgangers en fietsers en een betere luchtkwaliteit zijn niet haalbaar als de gemeente en het stadsdeel Centrum, samen met ondernemers, niet snel iets doen om de touringcars aan te pakken.

Maak keuzes
De touringcarpassagiers leveren 6% op van alle toeristeninkomsten. In het ATCB-rapport uit 2011 over de economische waarde van de dagjesmensen en touringcars is hierover geen misverstand. Ze besteden echter veel minder dan de congresgangers, toeristen die in een hotel verblijven of gasten op een cruiseschip. De vraag is of de lusten en lasten wel eerlijk zijn verdeeld. 
Bij het dagtoerisme moet de gemeente eindelijk een keer kiezen voor kwaliteit: welke doelgroepen leveren nu echt waarde op voor de binnenstad? En, hoe kunnen andere doelgroepen buiten het drukke centrum worden afgehandeld? De overstappers naar bussen voor de Keukenhof en Volendam hebben niets in het centrum te zoeken, toch? Hoe voorkomen we Venetiaanse toestanden in de oude binnenstad en de grachtengordel?

Ervaring bij de haltes bij het Victoria Hotel en het Barbizon hotel is dat bussen er op drukke dagen twee rijen dik wachten, met hun ronkende motoren aan vanwege de airco, met wildplassers en horden schreeuwende toeristen op de stoep die afval en peuken achterlaten en kleine criminaliteit. De concentratie van touringcars rond het Stationsplein is tot ver in het toch al zo drukke centrum merkbaar. Meer spreiding is nodig.

Touringcarbeleid
Het touringcarbeleid 2012-2020, de lange termijn visie van de gemeente, kent goede uitgangspunten voor de categorisering van touringcars, de halteerplekken buiten het centrum, het onderscheid tussen bufferplaatsen en ophaalplaatsen, de handhaving op halteerplekken en de voorkeursroutes. Het lijkt erop dat de uitvoering van het touringcarbeleid 2012-2020 ergens is vastgelopen in de ambtelijke molens. Dat is jammer.

Schoner
Eigenlijk is het vreemd dat de normale transportsector aan de schoonste voertuigeisen moet voldoen, terwijl touringcars zowel in aantal als in verouderde technologie steeds meer bijdragen aan de slechte luchtkwaliteit in de binnenstad. Een milieuzone voor touringcars is dan toch de aangewezen weg om de sector te verschonen?

In 2015 moet Amsterdam aan de Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit voldoen. Inmiddels is bekend dat de luchtkwaliteit slechter is dan verwacht en extra maatregelen nodig zijn. Amsterdam zet daarbij ambitieus in met de deelname aan het project Green Deal 0-Emissie Stadslogistiek. Dit project heeft als doelstelling uiteindelijk 0-Emissie in de stedelijke omgeving in 2050 te bereiken. De Nederlandse touringcarsector zou kunnen deelnamen aan dit project en zo versneld verschonen. Dat hebben wij als Amsterdammers wel verdiend.

Minder en slimmer
Nieuwe technologie en planningsconcepten kunnen leiden tot minder bussen in de stad met kortere verblijfstijden. Dan moeten ondernemers in de sector wel meer samen werken. Het goederenvervoer laat zien dat ze hiermee ‘lean and green’ resultaten bereiken bij stedelijke distributie. Hier ligt een taak voor de branche-organisatie KNV-bus.

Ik kan me overigens niet voorstellen dat de sector op dit moment niet bezig is met na te denken over schonere motoren, meer samenwerking in de sector en een betere planning van capaciteit (als is het maar vanwege het aanstormende personeelstekort bij chauffeurs).

Sneller
De chauffeurs moeten een route-advies op maat krijgen, op basis van de bestemming van hun gasten, de verwachte verkeerssituatie en eventueel ook de actuele luchtkwaliteit. Amsterdam heeft veel kennis en ervaring met dynamisch verkeersmanagement.

Alle touringcars zouden moeten beschikken over ‘connected navigation’. De bus mag pas vanaf een bufferplaats, in bijvoorbeeld Zeeburg, de binnenstad in als er ook echt ruimte is voor in- en uitstappers. De Verkeercentrale Amsterdam kan dit prima regelen.

Vlotter
Er is veel te doen over de voorkeurroutes en halteerplekken voor de touringcars in het centrum. Het stadsdeel heeft de besluitvorming hierover door een 'gelegenheidscommissie' laten uitwerken op een enkel A4-tje. De toeristensector geeft zelf aan niet in deze plannen te geloven. Er liggen daarom alternatieve plannen van de ondernemers zelf bij de Prins Hendrikkade tegenover het Victoriahotel. Een voordeel van deze plannen is dat de touringcars niet over de toch al overbelaste stadshartlus hoeven te rijden.

Met het overhaast genomen Verkeersbesluit van maart 2013 is de verkeersdoorstroming niet gegarandeerd en daarmee de veiligheid voor andere weggebruikers in het geding. Canal Bike ondernemer Felix Guttmann stelt in de inspraaknota over de Rode Loper: ‘Ondernemers gaan niet met oplossing akkoord, het probleem wordt over heg gegooid. De plekken bij Barbizon moeten er zeker komen, maar zijn volstrekt onvoldoende om de bereikbaarheid van rederijen, winkels, horeca en excursiebedrijven te garanderen. Dit resulteert in halteren op de weg. De plekken zijn wel van belang, maar niet als compensatie voor het Damrak. Ze zijn een deel van de compensatie voor de wegvallende plekken op het Prins Hendrikplantsoen. Bovendien moeten er meer touringcarplekken komen’.
Er moet dus alsnog een zorgvuldige afweging van alternatieven plaats vinden, waarbij bewoners en ondernemers uit de buurt wel mogen meepraten.Na zoveel jaren wachten op de Noord-Zuidlijn doet een jaartje meer nadenken en plannen er echt niet toe, als daarmee een betere oplossing wordt bereikt.

Beter geregeld
Er worden nu geen eisen gesteld aan de touringcarchauffeurs die Amsterdam in rijden. Touringcarbedrijven zouden moeten voldoen aan een aantal eisen voordat zij in Amsterdam mogen rijden; de inzet van schone en stille bussen en een gedragscode over het aan- en uitzetten van de motor en radio. Deze spelregels bestaan al voor het vrachtverkeer. De chauffeurs zouden Nederlands moeten spreken, zodat ze verstaan wat agenten en verkeersregelaars zeggen. Communicatie is nu niet mogelijk.

De gemeente kan overwegen alleen bij het Stichting Keurmerk Touringcarbedrijf aangesloten busondernemingen toe te laten in de binnenstad. Hiermee kunnen die touringcarbedrijven zich duurzaam onderscheiden in de markt.

Met een vignettensysteem gaat ‘de vervuiler ook echt betalen’. Met dit systeem kan de gemeente ook de handhaving beter regelen: ‘three strikes, out’. 

Gastvrijer
Tenslotte, geen enkel plan werkt als de bezoekers er niet beter mee worden bediend. Vrienden uit Canada hebben afgelopen Pinksteren een uur vast gezeten in een Keukenhofbus die muurvast zat in het verkeer op het Rokin. Ze mochten er niet uit.

Ontwikkel daarom voor de bezoeker vervoersdiensten in Amsterdam die hem of haar gastvrij, snel, betrouwbaar, veilig, plezierig en goed geïnformeerd van A naar B brengen. Gemak moet het uitgangspunt zijn. Laten we ze ook verleiden tot het gebruik van schonere transport. Dat kunnen ook de fiets en de benenwagen zijn.

Handhaven
Het stadsdeel beroept zich bij de plannen voor de touringcars op handhavers. De door de sector ingeschakelde stewards werken niet ‘s avonds en ook niet buiten het toeristenseizoen. Ze werden voorheen gefinancierd door het bedrijfsleven via Amsterdam City. Echter, de financiering van het stewardproject na 2013 is niet geregeld en de gemeente wil er niet aan meebetalen.

Boeiend is dat wethouder Wiebes bij de Raadscommissie VVL op 5 september 2013 nog een betere aanpak van de handhaving touringcars toe heeft gezegd naar aanleiding van vragen van SP, D66 en Groen Links. Maar, het Stadsdeel Centrum heeft per 30 september het stewardproject gewoon gestopt, zonder ook maar even de bewoners en ondernemers in de buurt, of zelfs even de wethouder, daarover te informeren.Taxi's en touringcars houden zich dus nu echt nergens meer aan en staan dag en nacht met draaiende motoren op de halteerplekken.

Betrek de Amsterdammers erbij
Amsterdam City, en het Stadsdeel Centrum, hebben bij hun laatste evaluatie geen enkele bewoner of ondernemer uit de buurt gevraagd. Voorzitter Willem Koster van Amsterdam City stelt over het stewardproject: “Als opdrachtgever zijn wij erg tevreden over het verloop van het project. De aanwezigheid van de stewards en hun adequate optreden zorgen voor een wereld van verschil. Gastvrijheid in plaats van chaos. De stewards helpen ook groepen toeristen veilig over te steken over het drukke fietspad. Soms staan er meer dan 500 mensen bij Hotel Victoria op de stoep. Dit project kent daarom alleen maar winnaars: de toeristische ondernemingen, de touringcarbedrijven, de toeristen en de gemeente Amsterdam’.

Als bewoners weten wij beter. Er zijn niet alleen maar winnaars… De communicatie over het touringcarbeleid met bewoners en ondernemers vergt veel meer aandacht. Het draagvlak wordt steeds kleiner.

Dit dossier is niet ‘in grote stappen snel thuis’. Als het stadsdeel en de gemeente er samen de schouders onder zetten, in plaats van naar elkaar te wijzen en stelselmatig de bewoners af te serveren, dan moeten volgend jaar de eerste resultaten te zien zijn. 

Op 8 november ontmoeten experts, ondernemers, ambtenaren en bewoners elkaar in Hotel De L'Europe om te praten over oplossingen. Het is een eerste lichtpuntje. Maar, het blijft natuurlijk wel dieptriest dat het (Groen) linkse stadsdeelbestuur zelf niet veel eerder de leiding heeft genomen bij de aanpak van de touringcars in de Amsterdamse binnenstad.


vijf reacties op "Hoe lossen we het probleem met de touringcars op?"

Herbert
-1-  Herbert:
Ik denk dat je het niet gaat redden dat alleen leden van de Stichting Keurmerk Touringcarbedrijf de binnenstad in mogen. Dat is discriminatie.
Wat wel kan is de binnenstad, of delen daarvan verboden terrein maken voor bussen behalve voor bussen met een ontheffing. Aan die ontheffing kan je eisen stellen. De bus moet een bestemming hebben zou een eis kunnen zijn. Dus niet even een rondjes stadslus doen. Overigens ben ik ook van mening dat je sight seeing in Amsterdam nou net niet met de bus moet doen maar te voet, met de fiets of met een rondvaartboot. Ik denk dat dat veel duidelijker moet worden gemaakt.

Het laden en lossen van de passagiers kan straks mooi op het nieuwe busstation achter CS worden gedaan. Dat busstation is gedimensioneerd op de huidige aantal buslijnen en bussen maar als de NZ-lijn gaat rijden vervallen een groot aantal buslijnen en bussen. En voor de toerist is het ook makkelijk want het CS is altijd wel te vinden.

Ik zie bij de P+R Zeeburg altijd veel touringcars staan, dus het kan wel!
Arnoud
-2-  Arnoud:
Ik heb een ontzettende hekel aan toeringcars in de binnenstad. Ze zijn bizar groot in verhouding tot het overige verkeer en de straten. Ze staan altijd in de weg. Ze zijn lelijk. Ze produceren overlast in de vorm van lawaai en uitlaatgassen. Maak de binnenstad maar autovrij, dan kan iedereen gaan lopen. Veel gezelliger. Wie slecht ter been is mag in een elektrisch karretje.
Doe dat nou maar gewoon. Durf een keertje radicale keuzes te maken. Het is toch onontkoombaar, eens zal de wal het schip keren.
Walther
-3-  Walther:
Herbert:
Enkele jaren geleden is het GVB gestart met hop-on-hop-off bussen, in samenwerking met commerciële partners. Die commerciële bussen hebben dezelfde rechten als openbaar vervoerbussen. Daar snap ik zelf niks van.
Ik vraag me af of voor de hop-on-hop-off bussen niet ook de Euro VI norm zou moeten gaan gelden (zoals Wiebes voor GVB voorstelt). Iemand enig idee wanneer deze 'bijzondere vergunning afloopt of wordt geevalueerd?
Sigth-seeing doe je inderdaad beter te voet!

Arnoud: het lijkt wel of geen enkele partij (Groen Links inclusief) radicale keuzes aandurft. Amsterdam moet een wandelstad worden. Alhoewel Goeman Borgesius vandaag in Parool het anders wil!
Herbert
-4-  Herbert:
@Walther, het zit ietsjes anders. GVB had vroeger een touringcarpoot, TTL. Omdat die markverstorend werkte moest GVB die poot verkopen. TTL is alter met die hop-on hop-off bussen gekomen.

Het vreemde is dat die bussen over de busbaan mogen. Busbanen en -stroken zijn er voor lijnbussen, OV dus en niet voor besloten vervoer. Als die touristenbussen OV zouden zijn, dan mag ik er ook mee met mijn OV-chipkaart.

Ik was te laat toen die club een ontheffing kreeg. Ik heb bij de stadsregio geklaagd omdat die bussen vaak de stadsbussen blokkeren op het PH-plantsoen.
Walther
-5-  Walther:
Facts and figures over
Touringcars Amsterdam
22 april 2014

Basis:
• Economische waarde van de touringcarsector Amsterdam (2011) ATCB
• Touringcarbeleid 2012-2020 (2011) DIVV

Aantal busgebruikers
Er komen in 2014 zo’n een miljoen toeristen per touringcars uitgaande van de groei die het Amsterdamse toerisme heeft hekend (6% van aantal toeristen).
In de ATCB rapportage van 2011 zijn dat er 0,7 miljoen (op basis van cijfers uit 2006). Van die toeristen zou (in 2006) 40% dagtoerisme betreffen en 60% verblijfsbezoekers (vanuit hotel, cruise en congres).

De getallen lopen zo ver uit elkaar dat nieuw onderzoek nodig is. Ik vermoed dat aandeel dagtoerisme inmiddels is opgelopen tot meer dan 50%. Toeristen die met veel plezier de musea bezoeken, een rondvaart maken en genieten van de terrasjes.

Economische waarde
ATCB stelt dat de waarde van de touringcars tussen 300 en 330 miljoen ligt. Een onwaarschijnlijk getal, omdat geen enkele toerist zoveel per dag besteedt in Amsterdam.
Er is een rekentruc uitgehaald. Dat erkent ATCB ook in het rapport. Er is gekeken naar: ‘Toeristen die met de touringcar naar Amsterdam komen of tijdens hun verblijf een excursie met de touringcar maken’. Alle inkomsten zijn bij elkaar geteld.

Bij de berekening van de economische waarde in 2011 heeft ATCB ook de hotelovernachtingen, souvenirs en horeca-uitgaven van toeristen, die toevallig ook tijdens hun verblijf een bussen hebben genomen, meegenomen.
Dat is een vreemd uitgangspunt; zouden die toeristen en congresgangers echt wegblijven als er geen bussen zijn?

Uitgaand van 1 miljoen echte dagtoeristen en verblijfsgasten die een ticket kopen voor de rondvaart, een museum en genieten van de horeca (de dagtoeristen) en de verblijfsbezoekers die er toch al zijn en een ritje naar de Keukenhof doen is een meer realistische schatting van de economische waarde 50 tot 100 miljoen.
Ter vergelijk; de omzet van de Bijenkorf in Amsterdam is 200 miljoen.

In totaal genereert het toerisme in de gemeente Amsterdam elk jaar meer dan 50.000 fulltime banen. De vraag is nu echt welke van die banen echt afhankelijk zijn van de touringcarsector. Uitgaande van de eerder genoemde 50 miljoen gaat het dan om 1.000 tot 2.000 banen in de regio.

Een nieuw onderzoek lijkt me op zijn plaats, waarbij ook wordt gekeken naar de ‘kwaliteit van de arbeid’ in de sector.


Het aantal bussen
DIVV heeft het vraagstuk in 2011 onderzocht (Touringcarbeleid 2012-2020). Vraag en aanbod zijn met behulp van tellingen en steekproeven geanalyseerd, naar locaties en tijdstippen op de dag.
Helaas zijn de gebruikte modellen gedateerd. Daarom is Stadsdeel nu een nieuw onderzoek gestart dat loopt tot november 2014. De behoefte aan bijvoorbeeld halteerplekken is op dit moment niet eenduidig bepaald (dat is ook schriftelijk erkend door het stadsdeel).

Touringcarbeleid
Het touringcarbeleid kent overigens veel goede startpunten voor aanpak van touringcars in het Centrum:
• Beleid richten op voor binnenstad waardevolle doelgroepen.
• Aantal touringcarplekken in Centrum zou worden bevroren.
• Alleen nog direct in- en uitstappen in Centrum.
• Ruimtelijke spreiding van de touringcars in Amsterdam.
• Sturing door stewards.
• De realisatie van de stadshartlus.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.