Home > > Filmrubriek: Van Amsterdam naar Rabat

Filmrubriek: Van Amsterdam naar Rabat

Rabat
Reg. Victor Ponten, Jim Taihuttu NL 2011 102 min

Rabat

In het kielzog van mijn artikel over Wolf (2013) kon Rabat zeker niet achterblijven, de eerste en veelbelovende film van regisseurs Victor Ponten en Jim Taihuttu.

Rabat is een roadmovie. Een filmgenre waar het draait om de zoektocht van de personages, de letterlijke reis die ze afleggen vormt louter de weg naar de verlossing. De aanleiding voor de reis in Rabat is de opdracht die Nadir (Nasrdin Dchar) voor zijn vader moet uitvoeren. Hij moet een oude taxi van Amsterdam naar Rabat rijden als geschenk voor een kennis van de familie, maar het eigenlijke doel van de reis is anders.

Nadir wordt vergezeld door twee van zijn beste vrienden: Abdel (Achmed Akkabi) en Zakaria (Marwan Kenzari). Op weg naar Rabat rijden ze door België, Frankrijk en Spanje, raken ze verwikkeld in vermakelijke situaties en lopen ze de meest uiteenlopende types tegen het lijf. De reis stelt hun loyaliteit en vriendschap op de proef en gaandeweg komen ze voor keuzes te staan die de koers van hun verdere leven voorgoed zal veranderen.

Al snel wordt Nederland vergeten en vormt Rabat een bijna utopische plek waar de drie naar uitkijken. In de auto zet Abdel de radio aan en over de luidsprekers klinkt het nummer Aan de Andere Kant van de Heuvels, gezongen door Liesbeth List:

Het gras zal altijd groener zijn daar,
in het land ver weg achter de heuvels.
En na de laatste horizon,
begint misschien een andere tijd.

Het wordt echter nooit geheel duidelijk wat de jongens doet verlangen naar ‘het land achter de heuvels’. Abdel en Zakaria zijn met Nadir meegegaan ‘omdat ze toch niets te doen hadden’. Ze blijken uiteindelijk niet zo snuggere jongens zonder een duidelijk doel in hun leven. Zakaria zegt bijvoorbeeld: ‘Weet je wat het eerste is wat ik ga doen? In zee zwemmen. Rabat ligt aan de kust toch?’.

Favoriet
De beste Amerikaanse roadmovies zijn: Two-Lane Blacktop (1971), Paris, Texas (1984), Stand by Me (1986), Thelma & Louise (1991) en Into the Wild (2007). De films hebben alle een andere grondslag voor de reis die wordt afgelegd. Waar Two-Lane Blacktop op meesterlijke en grensverleggende wijze het betekenisloze laissez faire van de jaren ’70 van de vorige eeuw verbeeldde, is Into the Wild een prachtig relaas van een jongen die in een materialistische samenleving zijn eigenwaarde poogt te vinden.

Mijn favoriet is nog altijd The Straight Story (1999) van David Lynch. De film vertelt het meeslepende verhaal van een oude man die op een krakkemikkige John Deere-grasmaaier die een tocht van maar liefst zes weken aflegt van de staat Iowa naar Wisconsin, om het bij te leggen met zijn broer die hij tien jaar niet heeft gesproken. Een prachtige en ingetogen film. Nota bene de meest ‘normale’ film uit het oeuvre van David Lynch. De kracht van The Straight Story ligt enerzijds in de onvoorspelbaarheid van het verhaal, de romantische cinematografie en mise-en-scène, het acteerwerk en de regie. Anderzijds vormt de reis een prachtig gevisualiseerde, bijna allegorische aanloop naar de verlossing. Hier ligt de kracht van de beste roadmovies. De toeschouwer is medepassagier van een reis die een levensles is voor zowel personage(s) als voor hemzelf. De film moet onderhoudend zijn door absurde situaties, goede dialogen, prachtige beelden en bovenal de symbolische betekenis.

Doelloosheid
De taxi in Rabat symboliseert dat Nadir en zijn twee kompanen de reis maken in dienst van derden en een doel en eindbestemming voor henzelf uit blijft. De doelloosheid  van de personages laat zich het beste vergelijken met het hoofdpersonage uit de film Taxi Driver (1976). Robert De Niro speelt de solitaire tijdbom Travis Bickle die zich geestelijk op de rand van de afgrond begeeft. Sinds dat hij naar Vietnam is gestuurd het gevoel heeft dat alles wat hij doet in dienst van anderen is, zonder dat hij zijn eigen weg kan bewandelen. Dit duurt de hele film tot het moment van de climax wanneer hij uit zijn taxi stapt, genadeloos afrekent met het gespuis en Jodie Foster redt.

Het personage dat Nasrdin Dchar speelt maakt in zekere zin een soortgelijke ontwikkeling door. De nadruk van de onderhuidse spanningen zijn hier van culturele en traditionele aard. Ook Nadir lijkt net als Travis Bickle zijn leven in dienst van derden te leven en komt uiteindelijk tot zijn eigen keuzes; daar ziet de toeschouwer naar uit, want dat is de verlossing. Nadir blijkt gaandeweg anders dan zijn vrienden: hij is slimmer, heeft zijn eigen agenda en vertrouwt gaandeweg steeds meer op zijn vermogen zelfstandige beslissingen te nemen. Met zijn laatste besluit moet Nadir een belangrijke stap zetten: een stap weg van de Marokkaanse traditie en in de richting van zijn eigen vrijheid en geluk.


Een reactie op "Filmrubriek: Van Amsterdam naar Rabat"

Beth
-1-  Beth:
Great review! I bet it was great fun for the flimmakers to write and make a story that takes the viewer through so many different cultures - it'll be fun to watch! I'm adding this to my must-see list.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.