Home > > Wat levert het toerisme in Amsterdam nu echt op?

Wat levert het toerisme in Amsterdam nu echt op?

Over het economisch belang van toerisme voor Amsterdam gaan de meest wilde getallen rond. Een omzet van ruim 10,3 miljard op jaarbasis, 88.000 werkzame personen en meer dan 5% van de banen in de stad, volgens de Gemeente. Mastercard stelt dat de toeristen 3,5 miljard besteden.
Het CBS gooit alle statistieken van binnen- en buitenlandse bezoekers, zowel zakelijk als recreatief, op een hoop en komt uit op 10 miljard voor Nederland en 350.000 banen in de horeca, bungalowparken, campings, attracties en musea. Heel Noord-Holland is goed voor 20%. Dat is 2 miljard.

Kloppen die cijfers waarop nu beleid wordt gebaseerd eigenlijk wel? Wat levert het toerisme in Amsterdam echt op?

Amsterdam en toerisme
Er zijn bijna 30.000 hotelkamers in Amsterdam en zo’n 5.000 appartementen in de officieuze sector met Airbnb en illegale hotels. Jaarlijks doen 15 miljoen bezoekers 10 miljoen overnachtingen. De hotelsector rekent zelf met een omzet van 800 miljoen per jaar (bij een gemiddelde kamerprijs van iets meer dan 100 euro). De sector draagt met 5 procent toeristenbelasting, havengelden en vermakelijkheidsretributie zo’n 40 miljoen af over die omzet.

De overige bestedingen in winkels, horeca en cultuur bedragen zo'n 60 euro per persoon per dag. Die komen uit op 900 miljoen euro. De teller staat nu op bijna 2 miljard. De Amsterdam Economic Board (AEB) rekent met 1,1 miljard inkomsten per jaar van buitenlandse gasten. Daarnaast zijn er nog Nederlandse en buitenlandse dagtoeristen en cruisepassagiers die hier geld uitgeven.

Eenderde van de overnachtingen is zakelijk. Dat zijn mensen die hier voor een vergadering of een congres komen. Een zakelijke bezoeker besteedt 48 procent meer per dag dan een niet zakelijke bezoeker. Dat zijn formeel geen toeristen, maar voor de stad natuurlijk wel waardevolle bezoekers.

Banen
Onderzoek van Bureau O&S komt uit op 55.000 banen in de toeristische sector. Het zijn vreemde cijfers. Het gros van die toeristische banen zit bij de Amsterdamse horeca, maar die horeca doet toch echt 80% van zijn omzet voor Amsterdammers zelf. Dit geldt ook voor de banen in de culturele sector en bij reisorganisaties. Die worden zomaar bij elkaar opgeteld. Maar, laten het 25.000 banen zijn, dan is de sector nog steeds een belangrijke banenmotor voor de regio.

Topsector
De Amsterdam Economic Board (AEB) vindt toerisme en congressen terecht een kansrijke sector. AEB rekent daarbij met 10,5 miljoen overnachtingen, een economische waarde van 10,3 miljard en 88.000 volledige banen. Dat een overnachting 1.000 euro oplevert is niet logisch. Dan zou elke hotelkamer anderhalve baan opleveren. Dat zijn wel heel veel ‘happy endings’.

Wie even doorleest ziet dat in die cijfers ook de reisorganisaties, Schiphol, de luchtvaartmaatschappijen en succesvolle bedrijven als Booking.com en Travelport zitten. Amsterdam is een onbetwiste draaischijf in het regelen van reizigersstromen wereldwijd. Het is een topsector die het waard is om in te investeren. Maar, al die banen hebben weinig te maken met toeristen die Amsterdam bezoeken, stelt AEB zelf terecht. Het zijn appels en peren.

Belang
Met een omzet van ruim 2,0 miljard voor verblijfs- en dagtoeristen, en mogelijk 25.000 directe banen, is toerisme cruciaal voor Amsterdam. Elk jaar groeit dat aantal bezoekers met 3%. Toch zit het echte geld in Amsterdam vooral ook in andere sectoren waarop de AEB zich inzet: handel en logistiek, de creatieve sector, zorg en welzijn, de financiële sector en de agrosector. 

Balans
AEB stelt over de Amsterdamse economie: ‘Een van de aantrekkingskrachten van Amsterdam is naast musea, de historische binnenstad en andere bezienswaardigheden, de balans tussen inwoners, bezoekers en bedrijven. Ook het aantal inwoners zal toenemen. Die balans kan onder druk komen te staan’.

De toeristische sector staat voor de uitdaging om het gevoel van een te drukke binnenstad om te buigen naar een binnenstad waar plezierig is voor bewoners, bezoekers en ondernemers.

Dat er meer dan 10 miljard wordt verdiend met toerisme is simpelweg niet waar. Dat is geen goede basis voor economisch beleid, meer werkgelegenheid en de broodnodige balans in Amsterdam.
Het is de hoogste tijd voor een gedegen studie naar de echte economische betekenis, zowel kosten als baten, van de toeristen die Amsterdam bezoeken. Dan kan de gemeente met ondernemers de juiste prioriteiten stellen. Inspraak zonder inzicht leidt anders tot uitspraak zonder uitzicht.

Over de rubriek Zakendoen:

In de rubriek Zakendoen worden bedrijven besproken die opvallen. Nieuwe bedrijven, originele of sympathieke bedrijven, maar ook bedrijven waarvan we ons afvragen waar ze in hemelsnaam mee bezig zijn. Tips? Stuur ze naar amsterdamcs [at] googlegroups.com.


acht reacties op "Wat levert het toerisme in Amsterdam nu echt op?"

Vinus
-1-  Vinus:
Dank voor deze cijfers. In de hele discussie heb ik nergens gehoord of gelezen dat Amsterdammers het eventueel leuk zouden kunnen vinden dat er toeristen komen. 99,9% van de discussie ging over het feit dat ze 'geld opleveren'; alsof dat het enige argument zou zijn voor toerisme. Als dat zo is, dan kan het nog veel commerciëler en kunnen er nog veel meer toeristen bij. Maar dat zal niet de bedoeling zijn.
Opvallend ook dat AEB stelt dat de menging de kwaliteit van de stad is, ook voor toeristen. Daar hebben ze zelf wel een flinke vinger in de pap, qua Amsterdam vermarkten. Als ze daar eens mee zouden stoppen? Een echt interessante en leuke stad kan het makkelijk van mond-op-mondreclame (zelfs letterlijk, met een toerist ;-) hebben en heeft al dat gemarketeer helemaal niet nodig. Amsterdam is toch leuk genoeg van zichzelf? Of ben ik nou blind?
Arnoud
-2-  Arnoud :
Ik vraag me dan altijd af: zijn er ook cijfers over hoeveel toerisme ons kóst? Want degenen die ervan profiteren zijn meestal anderen dan degenen die eronder lijden.
JohnN
-3-  JohnN:
Als ik in een Amsterdams hotel overnacht wordt mij soms gevraagd wat het doel van mijn bezoek is. Ik neem aan dat dit voor de statistieken wordt gevraagd, de receptionist plaatst nav het antwoord een kruisje op een keuzeformulier. De juistheid van de informatie is natuurlijk arbitrair maar wordt uit steekproeven op het totaal van overnachtingen doorgerekend. Ook is het onzeker of het antwoord op de vraag: hoeveel denkt u aan uw bezoek in de stad te zullen besteden, waarheidsgetrouwe informatie oplevert. Hoewel ik niet deskundig ben op dit gebied vermoed ik dat al de getallen een mix van concrete tellingen (aantal geboekte overnachtingen etc.) en natte-vinger gegevens zijn. En zeker vwb de dagjesmensen is de informatie beslist onbetrouwbaar. AEB en CBS doen hun best maar de conclusie dat bv elke hotelovernachting 1000 euro toeristische uitgaven zou genereren schat ik in als ronduit quatsch. Het toerisme wordt over het algemeen beschouwd als de kip die gouden eieren legt, maar de fantasieën over wat het in het laadje brengt worden algemeen schromelijk overdreven. Verder is het, zeker in de hotelsector geen vastebanen-motor, maar voor het meeste werk voor mensen met een losse of tijdelijke aanstelling. Liever meer echte bedrijven dan nog meer vermaak industrie lijkt me gezonder voor Amsterdam.
Suffie
-4-  Suffie:
Arnoud, ik denk dat er vrij weinig bedrijfstakken zijn waarvan de opbrengsten rechtstreeks terugvloeien naar degenen die er de lasten van ondervinden. Met betrekking tot het toerisme zul je de voordelen vooral terugvinden in werkgelegenheid en belastingopbrengste, plus natuurlijk de horeca zelf. Daarnaast heb je natuurlijk ook nog een reeks reguliere ondernemers die er geld aan verdienen, maar waarvan de cijfers wellicht minder makkelijk boven water te krijgen zijn. Denk aan detailhandelaars (bakkers, souvenirshops, seksshops, kledingshops) en kleine horeca (koffietentjes, café's, eettentjes en -kraampjes), maar ook taxi's, GVB etc. Dat betekent natuurlijk niet dat je het toerisme maar ongebreideld moet laten voortwoekeren, Amsterdam is natuurlijk ook vooral ónze stad, maar om nu ook even de voetbalindustrie erbij te betrekken: elk voordeel heb natuurlijk z'n nadeel...!
Suffie
-5-  Suffie:
John, ik ben toevallig óók geen deskundige op dit gebied, daarom zou ik dus niet durven spreken van overdreven fantasieën. Ik moet zelfs nog maar zien of die inkomsten inderdaad zonniger worden ingeschat dan ze zijn, ik denk dat het toerisme namelijk behoorlijk wat geldstromen teweeg brengt die niet of moeilijk inzichtelijk te maken zijn.
Voor wat betreft jouw laatste zinsnede moeten we wel realistisch blijven. Toerisme is misschien niet de meest ideale bron van bedrijvigheid, maar er staan niet veel alternatieven buiten onze gemeentegrenzen te trappelen om Amsterdam te verblijden. Toeristen komen naar Amsterdam omdat we het aantrekkelijk voor ze maken en zij dit ook kennelijk vinden, bij andere bedrijfstakken lukt dat nu eenmaal een stuk minder, niet alleen door de crisis, maar ook omdat er andere landen zijn waar de condities gunstiger zijn. Je kunt nu eenmaal niet het toerisme aan de kant schuiven en dan roepen 'doe mij maar echte bedrijven', die staan nu eenmaal niet te trappelen.
Herbert
-6-  Herbert:
Wat ik jammer vind is dat er geen definitie van de toerist wordt gegeven en dat de cijfers boterzacht zijn.
Ik vind bijvoorbeeld dat iemand uit Hilversum die een middagje gaat shoppen en wandelen door het centrum ook een toerist.
En wat betreft de kamerprijs. Walther komt met cijfers van de hotelsector, €100,- per nacht. PwC komt met een gemiddelde van €120,-. Dat is nogal een verschil. De hotelsector heeft er natuurlijk alle belang bij onduidelijk want zo kan de discussie natuurlijk niet echt gevoerd worden.
Worden nu alle hotels meegenomen of vallen hotels beneden de 3 sterren af?
(Overigens zeggen sterren niet zo heel veel over de kwaliteit. Een prima hotel zonder lift, nachtportier, bar en ontbijtmogelijkheden (Hotel Garni) haalt 2 sterren terwijl dat hotel ze wel had hij er ineens 3 of 4 krijgt.
Tsja en kosten, die zijn niet zo gauw hard te maken. Voor gemeentelijke nutsvoorzieningen betaal je toeristenbelasting, althans dat is de theorie.
GVB zal vast minder bussen en vooral trams laten rijden als we hier geen toeristen hadden. Maar aan de andere kanten leveren toeristen de hoofdprijs aan het GVB want een enkeltje CS-Museumplein kost €2,80.
Herbert
-7-  Herbert:
@John, het CBS haalt zijn statistieken uit verschillende bronnen. O.a. dat formuliertje wat jij invult maar ook uit reserveringssystemen. Als er 5 kamers door de week worden gehuurd door IBM, dan is dat zakelijk, 5 in het weekend is toerisme.
Daarnaast wordt er rekening gehouden met een foutmarge, meestal 5%. Aangezien het om steekproeven gaat kom je nooit helemaal achter de waarheid. Dat is overigens ook niet zo'n groot probleem.
Daarom maakt Maurice de Hond er ook zo'n potje met zijn peilingen. Op grond van zijn peilingen kan een partij zo 2 zetels meer halen of juist 2 minder. Dat schelt dus 4 zetels. Best veel dus. Los nog even wat er allemaal nog meer niet aan deugt.
Lein
-8-  Lein:
Er zullen ongetwijfeld horeca ondernemers en andere kleine winkel ondernemers baat hebben bij het toerisme. Ook allerhande nieuw ondernemersschap wordt bedacht zoals verhuur van fietsen en zelfs een nieuw fenomeen als een bierfiets. Een ding wordt volgens mij over het hoofd gezien: als dit zo doorgaat, is een bijzonder stuk van de Amsterdamse binnenstad straks daadwerkelijk om zeep geholpen. Omwille van commercie? Aan wie komt deze commercie ten goede? En wat is Amsterdam op de langere termijn nog waard? We leven in een moeilijke economische periode, mensen verhuren uit nood hun woningen aan toeristen als zgn. B&B om rond te kunnen komen, het wordt tijd dat de politiek eens iets gaat doen vóór al deze mensen in de vorm van fatsoenlijke werkgelegenheid, in plaats van een prachtige stad om zeep te laten helpen, en dat zal voorgoed zijn.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.