Home > > De devaluatie van de Stille Tocht

De devaluatie van de Stille Tocht

Vorig weekend liepen in Nieuw-West enige tientallen mensen een stille tocht ter ere van stafford Max, die vorige maand koelbloedig en doelbewust op straat door een politieagent werd geliquideerd. Samen met zijn vriendinnetje Tara, huppelde Max speels en onschuldig door de Amsterdamse straten toen hij zonder enige aanleiding door een politiekogel werd geveld. Althans, dat is de lezing van Eljay, het bazinnetje van Max en de meerderheid van de sympathisanten die in de tocht meeliepen, allen gekleed in een speciaal gedrukt, wit T-shirt.

AT5 was na het incident zo aardig om een filmpje van de moord online te zetten. En in alle eerlijkheid, ook ik had na het zien ervan het idee dat er niet bijster veel agressie van de honden uitging. Toen ik het filmpje later in een bijeenkomst over burgerjournalistiek terug zag ontspon zich een discussie tussen een aantal heren die op professioneel niveau met honden werkten of hadden gewerkt, waarbij me termen om de oren vlogen als 'roedelgedrag', 'jachtinstinct', 'wolvenmethodes' en 'lichaamshouding'. En hoewel er aardig wat meningsverschillen waren over het hoe en wat met betrekking tot het soort honden en de opvoeding daarvan, waren ze het over één ding wel eens, namelijk dat de agent met zijn schot hoogstwaarschijnlijk zwaar letsel had weten te voorkomen, hetzij bij zichzelf, hetzij bij minder weerbare buurtbewoners.

Meindert Tjoelker
Toch is het niet zozeer de gebeurtenis zelf die me dwars zit, maar de stille tocht. Even wat geschiedenis: in 1997 overleed de toen 30-jarige Meindert Tjoelker, nadat hij na een avondje stappen in Leeuwarden door vier jongens in elkaar werd geslagen. Door de aandacht die er aan deze gebeurtenis op landelijk niveau aan werd besteed, werd Tjoelker feitelijk het eerste, erkende slachtoffer van 'zinloos geweld' in Nederland. Een 'eer' die eigenlijk toekwam aan Amsterdam Joes Kloppenburg, die een jaar eerder bij een soortgelijk incident om het leven kwam, maar waarbij de term 'zinloos geweld' nog niet zwang was.

Nog een primeur die Tjoelker ten deel viel was dat hij het eerste misdrijfslachtoffer was dat met een stille tocht werd geëerd, niet alleen als eerbetoon aan hemzelf, maar ook als aanklacht tegen het toenemende uitgaansgeweld waar hij het symbool van werd. Daarna volgende in de loop der jaren een hele reeks stille tochten voor slachtoffers van gebeurtenissen die de maatschappij op landelijk niveau hadden geschokt, zoals Marianne Vaatstra, Pim Fortuyn, Anja Joos, Milly Boele en Richard Nieuwenhuizen. Met name in de afgelopen jaren begon het speciale van het fenomeen stille tocht een beetje af te brokkelen, toen bijna wekelijks tochten werden georganiseerd voor allerlei verkeers- en andere slachtoffers. Ronduit afkeurend waren de reactie op stille tochten die werden gehouden na liquidaties in het criminele circuit.

Aandachttrekkerij
Wat mij betreft is de grens van het wenselijke bij de stille tocht voor hond Max wel een beetje overschreden. Wetende hoe gek ik als kind op m'n eigen hond was, begrijp ik het verdriet en het verzet van Eljay, voor wie Max vermoedelijk inderdaad een trouw maatje was, lief voor de kinderen en altijd blij, ongeacht wat er verder op die dag op straat is gebeurd. Ik zou ik ook niemand het recht willen ontzeggen om stille tochten te organiseren voor een overleden geliefde of een verkeersslachtoffer uit de buurt, maar ook niet voor een doodgeschoten hond, een vergiftigde kat, een platgereden egel, een gekapte boom of een uit de grond gerukte begonia. Die keuze is aan eenieder, vind ik.

Wat ik echter ook vind is dat je in de laatste gevallen voorbij gaat aan de bijzondere, symbolische nagedachtenis van mensen als Meindert Tjoelker, Joes Kloppenburg of Marianne Vaatstra. Niet alleen ontkracht je een collectief moreel ijkpunt, feitelijk devalueer je daarmee het bijzondere karakter van de stille tocht tot een stukje al of niet  gemeende aandachttrekkerij.

Maar één ding weet ik wel, lieve vrienden en familie: mocht ik ooit de geest geven in één of andere gruwelijke gebeurtenis, laat dan de stille tocht maar zitten en hou het maar bij een bakje koffie met natte cake. En een borrel graag, dat maakt het voor mijn familie weer bijzonder.


vier reacties op "De devaluatie van de Stille Tocht"

Arnoud
-1-  Arnoud :
Ik kan het mis hebben, maar komt het fenomeen stille tocht niet uit België, waar destijds de slachtoffertjes van Dutroux op die manier werden herdacht?
Wanneer je een stille tocht voor een hond gaat houden verlies je naar mijn idee elke proportionaliteit uit het oog.
JohnN
-2-  JohnN:
Dat men al heel wat grenzen is gepasseerd in het organiseren van "stille tochten" die tot devaluatie leiden van de waarde van zo'n fenomeen, sluit ik me zeker bij aan. Het is soms nauw verholen dat de ware drijfveren "in beeld komen" zijn. Maar de meeste mensen willen niet doelbewust kwetsen, daarom wordt kritiek niet hardop gehoord. Maar "stil je eigen mening hebben" staat ook vrij: ik vond de stille tocht voor de drie slachtoffers van de "monstertruck" al ongepast, ook al waren er twee jonge kinderen betrokken. Kijk op Youtube naar het rijke aanbod van spectaculaire stuntrampen en dan weet je dat je als publiek altijd risico loopt bij dat soort evenementen. Waarom zijn ze dan toch zo populair? Sensatiezucht laat mensen bij Formule 1 graag in haarspeldbochten kijken naar racemonsters die misschien over de reclameborden zullen duikelen. Ik heb mijn kinderen nooit meegenomen naar zulke evenementen. Het houden van "stille tochten" met sommige aanleidingen vind ik dus al absurd, een stunt met een monstertruck is geen bloemencorso. Verder kan men nog genoeg manieren vinden om meelij en rouw te delen.
piet smit
-3-  piet smit:
dit staat buiten de strekking van het stuk (waar ik me wel in vinden kan), maar ik verwonder me een beetje over 'het toenemende uitgaansgeweld'.
Enkele decennia terug woonde ik in een 'slaperig' stadje in de Achterhoek, en vrijwel elk weekend belandden er wel een paar mensen in het ziekenhuis, regelmatig in kritieke toestand, door 'uitgaansgeweld'. Zelf ben ik ook een paar keer flink in elkaar geschopt, waarvan twee keer behoorlijk ernstig. De teneur was toen dat je dat een beetje aan jezelf te wijten had, had je je maar niet in het donker in bepaalde buurten moeten begeven...
Volgens mij is dat een stuk minder, de mensen (en horeca exploitanten) accepteren no go zones niet meer, en daarom is er voor de gevallen die er nog wel zijn veel meer aandacht. En in het verlengde daarvan die stille tochten.
Het is natuurlijk prima dat die aandacht er is, als er nu een knokpartij op een dorpskermis is dan haalt dat de landelijke pers. En het wordt niet meer 'vanzelfsprekend' gevonden, iets wat er bij hoort.
Toenemend uitgaansgeweld, echt niet.
Herbert
-4-  Herbert:
Ten eerste, de eigenaresse van deze vechthond had het beest duidelijk niet onder appel. Volgens haar was nummer 2 nog erger. Tsja, daar sta je dan. Als je kijkt op de website van het Dierenasiel Amsterdam, dan zie je vooral dit soort honden. http://www.dierenasielamsterdam.nl/intro.. Dat zal wel niet zomaar zijn. En daarvoor een stille tocht te houden? Te zot voor woorden.

En wat Piet Smit zegt, het uitgaansgeweld was vroeger veel groter dan nu. De plotie pakt het nu ook heel anders aan. Maar ja, nu hebben we 83 TV-zenders en internet, dus we zien elk incident een paar duizend keer.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.