Home > > Districtenstelsel voor stadsdeelcommissies

Districtenstelsel voor stadsdeelcommissies

7 bestuurscommissies

Een toelichting bij een artikel in het Parool van maandag 14 november 2017

 Een onverwacht aspect van het nieuwe verkiezingsstelsel voor de stadsdelen: het benadeelt sommige partijen. De opzet van de wethouder was dat alleen buurtvertegenwoordigers op persoonlijke titel zouden meedingen. De raad nam echter in februari een toevoeging aan: ook de politieke partijen mochten meedoen.
Met de toevoeging werkt het stelsel als een districtenstelsel. Dat wil zeggen: er is nu een drempel voor kleine partijen (zoals cda of piraten). Eveneens voor buurtpartijen.

In het oude stelsel leverde 7 procent een zekere zetel op. Het nieuwe stelsel vereist 25% van de stemmen voor een zekere zetel (er zijn immers vier zetels te verdelen voor die buurt).
Ook het minimum percentage om mee te mogen dingen naar restzetels is gestegen, zij het minder: van 3,3 naar 6,25%.

Verwacht moet worden dat bijna alle zetels in de buurten naar vijf gevestigde partijen zullen gaan: VVD, Democraten, PvdA, GroenLinks en SP.  Als de uitslag van vier jaar terug opnieuw berekend wordt, maar dan met de nieuwe regels, dus per district, dan zouden de buurtpartijen en kleine partijen als CDA en Piraten  tezamen naar schatting zes zetels halen. De echte uitslag was in 2014 echter 16 zetels  voor de minipatijtjes (van CDA tot en met de Partij voor de Ouderen).

Anders tellen

Hoe is dat mogelijk? Waarom halen partijen als Partij voor de Vrije Amsterdammer en CDA ineens geen zetels meer als er anders wordt geteld? Als je optelt per district in plaats van voor het hele stadsdeel tegelijk, wordt de concurrentie verscherpt.

Telkens wordt maar om vier zetels wordt gestreden. Vier partijen gaan er mee weg, de kleintjes hebben niets. En dan in het  volgende district: hetzelfde . De mini-partijen worden dus in iedere buurt verslagen.

De Amsterdamse politicoloog Philip van Praag heeft op verzoek gekeken naar het nieuwe kiesstelsel voor de wijken, evenals Henk van der Kolk, de specialist lokale kiesstelsels  van de Universiteit Twente.

Districtenstelsel altijd gunstig voor grote partijen

Inderdaad, dit is een districtenstelsel, en zo’n stelsel is altijd gunstig voor grote en ongunstig voor kleine partijen tenzij die in het bijzonder in een bepaald district zijn gevestigd.

Philip van Praag: "Het is een gematigd districtenstelsel. Dat kleine partijen minstens 6,25 procent moeten halen om mee te dingen naar een zetel is overigens niet onredelijk. Dit is eigenlijk een experiment met een stelsel dat sommige partijen tien jaar terug landelijk hadden willen invoeren."

Landelijke partijen domineren

Henk Van der Horst: "Er kunnen redenen zijn om gebruik te maken van kiesdistricten, bijvoorbeeld als je de kans wilt vergroten dat vertegenwoordigers zich sterk met zo’n gebied verbonden voelen. Maar als landelijke partijen die stadsdeelverkiezingen domineren, en dat zal wel gebeuren omdat de deelraadsverkiezingen samenvallen met die voor de gemeenteraad en omdat die verkiezingen worden gedomineerd door landelijke trends, denk ik niet dat dat gaat lukken. In dat geval blijft toch vooral de partij de centrale speler. Ik snap ook niet helemaal hoe dit voorstel juist kleine buurtgebonden partijen zou kunnen helpen een zetel te krijgen. Integendeel, die kans wordt alleen maar kleiner. "

Als de kiezers in maart ongeveer stemmen zoals we gewend zijn de afgelopen tijden, wat is er dan te verwachten?

Ga de stad rond, dan blijven er maar een paar kleintjes over: in Oost Meerbelangen, dat in de Watergraafsmeer een zetel haalt. In Noord de Partij van de Ouderen, die in Banne Buiksloot en Oostzanerwerf genoeg aanhang heeft om vierde te worden. In Zuid zijn er meer kansen , omdat daar drie extra zetels worden verdeeld.

Maar In Zuid-Oost haalt vermoedelijk hooguit een  van de minipartijen een stoel, als de uitslag van 2014 wordt opgeteld met de regels van 2018. West: Piratenpartij haalt het niet. Nieuw west: drie partijtjes geen zetel, alleen Multicultureel plus wel, in Geuzenveld.

Het wordt heel lastig voor de kleintjes

Het is slechts een berekening. Maar het wordt wel heel lastig voor de kleintjes. Een buurtpartij moet in maart twee van de vijf gevestigde partijen rechtstreeks verslaan in eigen buurt. Dat wordt een toer, zeker voor buurtpartijen die nu beginnen als nieuweling op de kiezersmarkt. Voor kleine partijen zonder buurtbinding zoals Piraten of CDA is het nieuwe stelsel een onmogelijke opgave: zij gaan waarschijnlijk geen zetels halen.


drie reacties op "Districtenstelsel voor stadsdeelcommissies"

JohnN
-1-  JohnN:
Misschien is het een stimulans voor de kleintjes om lijstverbindingen aan te gaan.
Ik (en vermoed velen met mij?) erger mij er al jaren aan dat het stembiljet tegenwoordig het formaat van een dubbele krantenpagina van vóór het tabloidformaat heeft aangenomen. Teveel ''lijsten'' die alleen als roeptoeter voor 1 ambitieus individu moeten dienen. De weinig politiek geïnteresseerde kiezer vermijdt al die keuzestress en blijft weg.
Arie van Staveren
-2-  Arie van Staveren:
College benoemt stadsdeelbestuurder (onder mandaat). Dankzij districtenstelsel maken grote politieke partijen in stadsdeelcies de dienst uit. Machtsmonopolie vd Stopera daarmee vervolmaakt. En fu#ck participatieve democratie!
JohnN
-3-  JohnN:
Moeilijk te implementeren omslag wordt altijd in stapjes gemaakt. Maar hebben we recht op klagen? We waren er toch zelf bij, en keken ernaar. Het is als zo vaak de wal die het slecht sturende schip moet keren.

Reageren?  

Lees vooraf even de regels voor discussies op Amsterdam Centraal door.

Eigen afbeelding bij reacties? Ga naar gravatar.com en meld je aan met het mailadres dat je ook hier voor reacties gebruikt.

(verschijnt niet online, is nodig voor gravatar afbeelding)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spamreacties te voorkomen, wordt u gevraagd deze simpele vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.